Promotorem wyróżnionej pracy dyplomowej „Świątynia równowagi. Przestrzeń wyciszenia psychicznego dla osób dotkniętych stresem chronicznym i wypaleniem zawodowym” był dr inż. arch. Andrzej Tokajuk, adiunkt w Katedrze Architektury Mieszkaniowej i Urbanistyki na Wydziale Architektury Politechniki Białostockiej.
– „Świątynia Równowagi” to projekt miejsca, które ma stanowić przestrzeń ucieczki od codziennego zgiełku, sprzyjającą wyciszeniu, regeneracji i odnalezieniu wewnętrznej harmonii – opowiada mgr inż. arch. Anna Niewęgłowska. – Punktem wyjścia do projektu był problem wypalenia zawodowego i przewlekłego stresu, które stają się coraz bardziej powszechnym wyzwaniem współczesnego społeczeństwa. Nazwa „Świątynia” symbolizuje miejsce szczególne – przestrzeń spokoju, skupienia i kontemplacji. Lokalizacja w sąsiedztwie lasów i Stawów Dojlidzkich w Białymstoku pozwala na naturalne powiązanie architektury z otoczeniem i podkreśla ideę harmonii z przyrodą. Ważnym założeniem projektu jest konsekwentne wykorzystanie surowego betonu, zarówno na elewacjach, jak i we wnętrzach budynku. Zależało mi, aby materiał ten tworzył wspólny język architektury, zacierając granicę między przestrzenią zewnętrzną a wewnętrzną. Jego surowość i prostota stanowią kontrast dla otaczającej zieleni, jednocześnie podkreślając minimalistyczny i kontemplacyjny charakter „Świątyni Równowagi”.
Wyróżniony projektowany obiekt „Świątynia Równowagi” zlokalizowano w Białymstoku, w obrębie Dojlid, na terenie o bezpośrednim powiązaniu z otoczeniem przyrodniczym Stawów Dojlidzkich i terenów leśnych. Lokalizacja ta wynika z założeń funkcjonalnych obiektu, którego program został ukierunkowany na wyciszenie, regenerację i ograniczenie oddziaływania bodźców charakterystycznych dla intensywnego środowiska miejskiego. Istotnym atutem miejsca jest położenie w strefie o niższej intensywności zabudowy oraz w sąsiedztwie krajobrazu naturalnego, co sprzyja realizacji funkcji terapeutycznych i pobytowych. Jednocześnie teren pozostaje powiązany z układem miejskim, co zapewnia dostępność komunikacyjną dla użytkowników obiektu.
Zagospodarowanie terenu podporządkowano funkcji budynku oraz warunkom istniejącego krajobrazu. Wejście główne do obiektu zlokalizowano od strony południowej. Przed budynkiem ukształtowano strefę obsługi komunikacyjnej obejmującą miejsca postojowe dla gości i personelu. Układ dojść i dojazdów zaprojektowano w sposób czytelny, z wyraźnym rozdzieleniem strefy wejściowej od przestrzeni o charakterze bardziej kameralnym.
Istotnym założeniem zagospodarowania było zachowanie możliwie dużej części istniejącego zadrzewienia oraz ograniczenie ingerencji w układ zieleni. Teren uzupełniono siecią ścieżek pieszych prowadzących do zewnętrznych miejsc kontemplacji i krótkotrwałego pobytu, które stanowią rozszerzenie programu funkcjonalnego obiektu na przestrzeń otwartą. Całość zagospodarowania podporządkowano uzyskaniu warunków sprzyjających wyciszeniu, spokojnemu użytkowaniu i stopniowemu przechodzeniu od przestrzeni ogólnodostępnej do bardziej prywatnych stref pobytu.
Forma architektoniczna „Świątyni Równowagi” została oparta na prostej, czytelnej geometrii oraz ścisłym powiązaniu z rzeźbą terenu. Kompozycję budynku kształtuje zestawienie prostopadłościennej kondygnacji piętra z parterem silnie związanym z ukształtowaniem skarpy. Bryła została częściowo wysunięta poza linię terenu, natomiast przyziemie zintegrowano z gruntem poprzez obsypanie ziemią, co ogranicza ekspozycję dolnej kondygnacji i wzmacnia wrażenie osłonięcia. Takie rozwiązanie formalne odpowiada założeniom funkcjonalnym obiektu, w których istotne znaczenie ma kameralność, ograniczenie bodźców i stopniowanie doświadczenia przestrzeni.
Na konkurs organizowany przez Wydział Architektury Politechniki Krakowskiej oraz Stowarzyszenie Producentów Cementu nadesłano 52 prace dyplomowe (22 prace inżynierskie i 30 prac magisterskich) z 11 wydziałów architektury z całej Polski. Kryteria oceny dotyczyły wartości architektonicznych projektu, opartych na walorach estetycznych i konstrukcyjnych betonu.
Jury konkursu obradowało w składzie: dziekan Wydziału Architektury Politechniki Krakowskiej prof. dr hab. inż. arch. Magdalena Kozień-Woźniak (przewodnicząca); dziekan Wydziału Architektury Politechniki Białostockiej dr hab. inż. arch. Tatiana Misijuk, prof. PB; dziekan Wydziału Architektury Politechniki Poznańskiej dr hab. inż. arch. Agata Gawlak, prof. PP; dziekan Wydziału Architektury Politechniki Śląskiej dr hab. inż. arch. Tomasz Bradecki, prof. PŚ; prof. dr hab. inż. arch. Tomasz Kozłowski (komisarz konkursu); dyrektor wykonawczy Stowarzyszenia Producentów Cementu mgr inż. Zbigniew Pilch.
Wysokość nagród pieniężnych: 5000 zł dla autora każdej z nagrodzonych prac; 1500 zł dla autora każdej z wyróżnionych prac;1500 zł dla promotora każdej z nagrodzonych prac.
Nagrodzeni otrzymali dyplomy i statuetki zaprojektowane przez prof. Dariusza Kozłowskiego.
Fot. Jan Zych
(jd)
