Wszystko zaczęło się na zajęciach z przedmiotu „Architektura krajobrazu i terenów zieleni”. Studenci piątego semestru kierunku Architektura stanęli przed ambitnym zadaniem: musieli na nowo zaprojektować przestrzeń, którą mijają każdego dnia – teren wokół własnego Wydziału oraz przylegający do niego projektowany plac miejski. Wyzwanie było ogromne, ponieważ koncepcja „Ogrodów architektury i sztuki” wymagała nie tylko estetycznego polotu, ale i rzetelnej analizy technicznej, w tym szczegółowej inwentaryzacji dendrologicznej istniejącej zieleni.
– Projekty musiały uwzględniać bieżące potrzeby studentów i pracowników dotyczące: dojść i dojazdów, parkowania, potrzeb rekreacyjno-wypoczynkowych i wystawienniczych z wykorzystaniem istniejącej zieleni – mówi dr hab. inż. arch. Halina Łapińska, prof. PB, z Katedry Architektury Mieszkaniowej i Urbanistyki Wydziału Architektury Politechniki Białostockiej.
Komisja konkursowa powołana przez dr hab. inż. arch. Tatianę Misijuk, prof. PB, Dziekan Wydziału Architektury Politechniki Białostockiej, oceniła prace, uwzględniając: atrakcyjność pomysłu, kreatywność rozwiązań, zgodność z przepisami oraz poprawność i szczegółowość rysunków. Kryteria estetyczne, które brano pod uwagę, to: sposób opracowania rysunków, spójność użytych środków wyrazu a także poprawność, i szczegółowość zaprezentowanych wizualizacji.
Największe uznanie i pierwsze miejsce zdobyły Julia Niewińska i Wiktoria Sawicka, pracujące pod okiem dr hab. inż. arch. Haliny Łapińskiej, prof. PB. W ich wizji kluczową rolę odegrała inkluzywność.
– Dostosowałyśmy strefę wejściową, jak i tę bardziej zewnętrzną do potrzeb osób z niepełnosprawnościami – opowiada Julia Niewińska.
– Cały projekt zakłada oczywiście wykorzystanie zieleni – tej istniejącej i projektowanej – uzupełnia Wiktoria Sawicka. – Głównym założeniem naszego projektu było stworzenie geometrycznych donic, geometrycznych podziałów, w których możemy się integrować i spędzać czas razem z innymi studentami.
Koncepcja dąży do zatarcia granic między uczelnią a miastem poprzez stworzenie otwartej galerii sztuki oraz stref integracji, które mają zachęcać lokalną społeczność do wejścia na teren wydziału. Całość służy wykreowaniu przyjaznego, zielonego otoczenia, sprzyjającego zarówno codziennym spotkaniom studenckim, jak i organizacji większych wydarzeń kulturalnych.
Inną wizję przedstawili Emilia Sadowska i Konrad Rydz-Niczyporuk. Ich koncepcja opiera się na wyraźnym rozdzieleniu strefy publicznej od prywatnej, przeznaczonej wyłącznie dla społeczności akademickiej.
– Stworzyliśmy kilka różnych rodzajów okręgów, które pełnią różne funkcje o różnych wysokościach posadzki. Specjalnie dlatego, że chcieliśmy rozdzielić te części wydziałowe na strefę publiczną i strefę prywatną tylko dla osób z naszego wydziału, czyli studentów i nauczycieli akademickich i wpisaliśmy w nie różnego rodzaju pawilony – wyjaśnia Konrad Rydz-Niczyporuk.
Kluczowym wyzwaniem w procesie twórczym okazała się konieczność przeprowadzenia samodzielnej inwentaryzacji dendrologicznej oraz aktualizacji map budynków na niezagospodarowanym wcześniej terenie.
– Po raz pierwszy mieliśmy do wykonania takie zadanie i od razu na tak dużym terenie – przyznaje Emilia Sadowska.
Dzięki tym działaniom studenci nauczyli się adaptować projekt do rozległej przestrzeni, łącząc funkcjonalne pawilony z naturalnym otoczeniem.
Karolina Moczulska i Julia Pac opracowały koncepcję zagospodarowania terenu wokół Wydziału Architektury Politechniki Białostockiej, której sercem jest spójny układ geometrycznych pawilonów w formie sześcianów.
– Pełnią one funkcję miejsc do siedzenia, do spędzania czasu, do pracy w plenerze – opowiada Pac.
– Zaprojektowałyśmy też dużą liczbę miejsc parkingowych, które są tutaj bardzo potrzebne i mają one formę uporządkowaną, ale z lekkim twistem, bo są też galerią obrazów – zdradza tajniki sukcesu Moczulska.
Głównym celem autorek było praktyczne zastosowanie wiedzy z zakresu projektowania zieleni, aby stworzyć przyjazne otoczenie sprzyjające integracji studenckiej. Całość pracy opiera się na rytmie sześcianów przenikających się w architekturze obiektów i wzorze nawierzchni, co nadaje miejscu unikalny i nowoczesny charakter. Ich pracę komisja konkursowa nagrodziła równorzędnym drugim miejscem.
Fundamentem pracy, która zajęła trzecie miejsce był Modulor Le Corbusiera, czyli system proporcji oparty na wymiarach ludzkiego ciała, który posłużył do stworzenia ergonomicznej i harmonijnej siatki projektowej.
– Inspirowałyśmy się również dziełami Le Corbusiera – opowiada o procesie projektowym Wiktoria Wojciechowska. – Skupiłyśmy się na koncepcji stworzenia takiej oazy dla studentów Wydziału Architektury.
– Zajęło nam kilka miesięcy dojście do koncepcji, która bez słów potrafiłaby ukazywać, że inspirowałyśmy się właśnie Le Corbusierem – dodaje Gabriela Żuk.
Studentki podkreślają, że ich celem było zaprojektowanie inspirującej oazy dla przyszłych architektów, łączącej kreatywność z matematyczną logiką i funkcjonalnością.
– Na pewno nas nauczyło to głębszego myślenia, takiej dociekliwości, że coś co jest do zobaczenia jest też do zrozumienia, żebyśmy mogli po prostu zrozumieć ideę architekta – sumuje Żuk.
Wyniki konkursu:
I miejsce – Julia Niewińska i Wiktoria Sawicka (praca wykonana pod kierunkiem: dr hab. inż. arch. Haliny Łapińskiej, prof. PB)
II miejsce (równorzędne) – Emilia Sadowska i Konrad Rydz-Niczyporuk (praca wykonana pod kierunkiem: dr hab. inż. arch. Haliny Łapińskiej, prof. PB)
oraz Karolina Moczulska i Julia Pac (praca wykonana pod kierunkiem: dr hab. inż. arch. Jarosława Szewczyka, prof. PB)
III miejsce – Wiktoria Wojciechowska i Gabriela Żuk (praca wykonana pod kierunkiem: mgr inż. arch. Klaudii Bagińskiej).
Przez kilka dni stycznia hala wydziału zamieniła się w wielką galerię. Na wystawie zaprezentowano 28 projektów, z których każdy oferował inną wizję przyszłości – od nowoczesnych traktów komunikacyjnych i parkingów, po strefy rekreacyjne i miejsca na plenerowe wystawy. Społeczność akademicka żyła tym konkursem; oddano aż 215 głosów, decydując o tym, które wizje najlepiej odpowiadają potrzebom tych, którzy z tej przestrzeni korzystają na co dzień.
Praca Julii Olender i Gabrieli Paniczko wykonana pod kierunkiem dr hab. inż. arch. Haliny Łapińskiej otrzymała 34 głosy.
Praca Wiktorii Wojciechowskiej i Gabrieli Żuk, wykonana pod kierunkiem mgr inż. arch. Klaudii Bagińskiej otrzymała 33 głosy.
Dziś, spacerując po hali wydziału, wciąż można podziwiać te wizjonerskie projekty. Każda kreska na papierze i każda wizualizacja to nie tylko akademickie zadanie, ale realna obietnica tego, jak wkrótce może zmienić się otoczenie Politechniki Białostockiej – stając się prawdziwym ogrodem sztuki, a studenckie wizje, pełne odwagi i świeżego spojrzenia, stają się częścią publicznej dyskusji o tym, jak powinna wyglądać nowoczesna przestrzeń akademicka i miejska w sercu Białegostoku.
Autor: Jerzy Doroszkiewicz
