XXVI Zjazd Termodynamików to odbywająca się co trzy lata prestiżowa konferencja organizowana pod auspicjami Komitetu Termodynamiki i Spalania Polskiej Akademii Nauk. W tym roku organizatorem czterodniowych sesji i obrad była Politechnika Białostocka.
– To jest bardzo prestiżowa konferencja organizowana po raz pierwszy przez białostockie środowisko związane z szeroko pojętą termodynamiką – mówi prof. dr hab. inż. Dariusz Butrymowicz, Kierownik Katedry Techniki Cieplnej Wydziału Mechanicznego Politechniki Białostockiej oraz przewodniczący Komitetu Organizacyjnego. – Warto podkreślić, że jest to konferencja absolutnie unikalna, mająca ponad 70-letnią tradycję, bardzo bogatą tradycję w krajowym środowisku akademickim.
Termodynamika jest obecna we wszystkich aspektach życia.
– Wbrew pozorom mało opowiadamy o samej termodynamice – opowiada prof. Butrymowicz. – Może się wydaje, że termodynamika jest nauką klasyczną, po części skończoną w sensie merytorycznym. To oczywiście nieprawda. Konferencja pokazuje, że termodynamika jest nauką niesłychanie fundamentalną i wszystkie zagadnienia termodynamiczne rozpływają się na wiele różnych wątków w bardzo wielu różnych obszarach i inżynierii, i życia codziennego, a nawet medycyny. I to, co żeśmy sobie wymyślili, organizując tę konferencję, to jest właśnie pokazanie wieloaspektowości współczesnej termodynamiki – od analizy pracy tętnicy, poprzez fundamentalne zagadnienia energetyki aż po bardzo wysublimowane zagadnienia wielu różnych technologii i chemicznych, i w inżynierii procesowej oraz wątki sztucznej inteligencji.
Katedra Techniki Cieplnej Wydziału Mechanicznego Politechniki Białostockiej jest ukierunkowana na współpracę z przemysłem i komercjalizację badań.
– Swoją działalność naukową koncentrujemy przede wszystkim wokół współpracy z przemysłem, czyli pokazujemy to, co się da sprzedać. To są przede wszystkim technologie, które pozwalają abyśmy mieli bardziej sprawne pompy ciepła, zwłaszcza o dużej mocy dla przemysłu, abyśmy mieli nowoczesne, kompaktowe systemy oczyszczania na przykład gazów spalinowych. W konferencji biorą udział dwie firmy, z którymi współpracujemy. Firma Marani chwali się ultranowoczesnym produktem. To są pierwsze w historii techniki, w skali technicznej urządzenia, które wykorzystują strumienice naddźwiękowe do produkcji chłodu z ciepła odpadowego o niskich parametrach.
Wieloletnią współpracę z Politechniką Białostocką podsumowuje dr Marek Madej, Prezes firmy Marani Sp. z o.o. z Zabrza.
– Z profesorem Butrymowiczem od 10 lat współpracujemy nad stworzeniem strumienicowego układu chłodniczego – opowiada dr Madej. – To jest coś takiego, jakby wyrzucić z lodówki kompresor, który hałasuje w nocy i pożera prąd i zastąpić go taką strumienicą. To oszczędza 2/3 energii elektrycznej. To jest pierwsze rozwiązanie na świecie w skali przemysłowej, jakie razem z Politechniką Białostocką zrobiliśmy, które pracuje od dwóch lat na Śląsku w amerykańskiej fabryce łożysk tocznych Timkena.
Jak działa innowacyjne urządzenie?
– Zastępujemy sprężarkę, kompresor – strumienicą, gdzie para czynnika niskowrzącego pędzi z prędkością ponad dwa Macha – przyrównuje prędkość innowacyjnego urządzenie do szybkości F-35 dr Madej. – To jest silnik termodynamiczny, który został w pewnym stopniu opracowany na Politechnice Białostockiej. A myśmy po prostu wpadli na pomysł, że innowacje profesora Butrymowicza zastosujemy w praktyce. To jest rozwiązanie, które konwertuje niskotemperaturowe ciepło na chłód. Po prostu wykorzystujemy ciepło ze sprężarek olejowych o temperaturze 70–60 stopni do tego, żeby zamienić to na chłód praktycznie przy bardzo małej ilości energii elektrycznej. Dlatego mówimy o tym, że to jest taka lodówka bez kompresora i element dekarbonizacji.
Nad nowym projektem wspólne pracują naukowcy z Politechniki Białostockiej i firmy M.A.S. Sp. z o.o., która będzie liderem opracowania innowacyjnego systemu generacji zawiesiny lodowej.
– Głównym celem opracowania tego urządzenia jest poprawa efektywności generacji chłodu i dystrybucji chłodu, bo obecnie systemy na przykład klimatyzacyjne oparte o wodę lodową pracują na zasadzie przepływu wody lodowej przez wymienniki, w których ta woda lodowa się podgrzewa – objaśnia Marcin Borcuch z firmy M.A.S. Sp. z o.o. – Kiedy wygenerujemy zawiesinę lodową i zasilimy nią wymienniki, mimo że ta woda ma zawartość drobinek lodu, to lód topiąc się dalej utrzymuje tę wodę w temperaturze 0 stopni. Poprawimy dzięki temu efektywność systemów chłodniczych, klimatyzacyjnych, jeśli chodzi o dystrybucję chłodu w obiektach przemysłowych czy w kopalniach.
Politechnika Białostocka jest naturalnym partnerem naukowym projektu, który zdobył dofinansowanie z NCBR.
– To jest projekt wdrożeniowy i musimy mieć partnera, który zrobi te zadania profesjonalnie i wie, o co chodzi w takim projekcie – mówi Borcuch. – Liczymy na wyjątkowe kompetencje i duże doświadczenie współpracy z przemysłem zespołu profesora Butrymowicza i kolegów od chłodnictwa z Białegostoku.
W programie XXVI Zjazdu Termodynamików znalazły się też oceniane przez przedstawicieli Komitetu Termodynamiki i Spalania Polskiej Akademii Nauk sesje posterowe.
– Ośrodek kierowany przez profesora Butrymowicza należy do silnych, bardzo aktywnych, pozyskujących znaczną liczbę projektów – przekonuje prof. dr hab. inż. Krzysztof Badyda, Dyrektor Instytutu Techniki Cieplnej Politechniki Warszawskiej, przewodniczący Komitetu Termodynamiki i Spalania Polskiej Akademii Nauk. – Współpraca z przemysłem jest bardzo silną stroną tego środowiska, które zajmuje się zagadnieniami chłodnictwa. Mowa jest tutaj bardzo dużo na przykład o nowych technologiach wytwarzania mikrowymienników ciepła, tych, które są aplikowane już nie tylko w chłodnictwie, ale na przykład w elektronice. Także moim zdaniem tu również widać siłę środowiska.
W obradach w Augustowie w dniach 08-11.09.2026 wzięło udział około 150 osób.
XXVI Zjazd Termodynamików swoim patronatem objęła dr hab. inż. Marta Kosior-Kazberuk, prof. PB, Rektor Politechniki Białostockiej. Odbył się on pod auspicjami Komitetu Termodynamiki i Spalania Polskiej Akademii Nauk.
Autor: Jerzy Doroszkiewicz
Partner Strategiczny: Województwo Podlaskie
Sponsorzy konferencji:
M.A.S. Sp. z o.o.
Marani Sp. z o.o.
Stowarzyszenie Kopipol
Zobacz zdjęcia: Sesja posterowa sala Necko
Sesja posterowa sala Wigry
