w spotkaniu zespołu projektowego Uczelni, który wypracuje narzędzia i nowoczesne rozwiązania na rzecz „smart villages”, wspierając Województwo Podlaskie oraz Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Projekt RURALSTRAT „Ramy i kierunki implementacji koncepcji inteligentnej wsi (smart villages) w krajowej i regionalnych politykach rozwojowych” ma na celu wypracowanie nowoczesnych narzędzi i efektywnych rozwiązań zarówno społecznych, zarządczych, jak i technologicznych na rzecz inteligentnych wsi. Dzięki temu będzie można skuteczniej uporać się z problemami, z jakimi borykają się obszary wiejskie. To m.in. depopulacja, starzenie się społeczeństwa, czy utrudniony dostęp do opieki medycznej i transportu.
Projekt realizowany będzie przez konsorcjum, którego liderem jest Województwo Podlaskie, liderem merytorycznym Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, natomiast partnerami naukowymi są Politechnika Białostocka oraz Sieć Badawcza Łukasiewicz – ITECH Instytut Innowacji i Technologii.
W Uczelni 13 marca 2026 r. spotkał się interdyscyplinarny zespół 50 ekspertów z 6 wydziałów. To grono będzie realizować badania naukowe i opracuje narzędzia, które w przyszłości będą wsparciem dla samorządu oraz Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w kształtowaniu polityk rozwojowych państwa w zakresie rozwoju wsi, rolnictwa i terenów wiejskich.
Spotkanie zainaugurowała dr hab. inż. Marta Kosior-Kazberuk, prof. PB, Rektor Politechniki Białostockiej i Przewodnicząca Komitetu Sterującego projektu RURALSTRAT. Ideę przedsięwzięcia, które łączy wiedzę i doświadczenie wielu ekspertów Uczelni, zaprezentował prof. n. ekon. i n. techn. dr hab. inż. Joanicjusz Nazarko z Wydziału Inżynierii Zarządzania Politechniki Białostockiej, Kierownik B+R projektu. Dr Marta Małecka-Dobrogowska, również z Wydziału Inżynierii Zarządzania, jest Kierownikiem zarządzającym projektu.
– Badacze Politechniki Białostockiej stworzą praktyczny katalog narzędzi, które będą wsparciem dla decydentów w kształtowaniu skutecznej polityki państwa i regionów, przekładając koncepcję inteligentnych wsi na konkretne korzyści dla mieszkańców – wyjaśnia prof. n. ekon. i n. techn. dr hab. inż. Joanicjusz Nazarko z Międzynarodowej Katedry Logistyki i Inżynierii Usług na Wydziale Inżynierii Zarządzania Politechniki Białostockiej. – Przedsięwzięcie wyróżnia się holistycznym podejściem. Angażuje ekspertów ze wszystkich Wydziałów Uczelni, przełamując bariery między różnymi dyscyplinami naukowymi.
Realizacja projektu RURALSTRAT oparta jest o koncepcję smart villages, czyli inteligentnych wsi. Uwzględnia jednak polskie realia i potrzeby obszarów wiejskich. Wieś nie jest jednorodna: część terenów przypomina miejskie przedmieścia, ale wiele obszarów to tereny peryferyjne, gdzie na pierwszy plan wysuwają się problemy społeczne. Z wstępnych analiz wynika, że to właśnie kwestie społeczne w największym stopniu determinują rozwój i jakość życia mieszkańców.
– Wśród najważniejszych problemów, z jakimi mierzą się mieszkańcy terenów wiejskich, wymienia się depopulację, niż demograficzny i starzenie się społeczeństwa. Są one nawet bardziej odczuwalne na wsi niż w miastach – podkreśla prof. Nazarko. – Do tego dochodzą trudności komunikacyjne, ograniczony dostęp do lekarzy specjalistów, a także niższe kompetencje cyfrowe, utrudniające sprawne funkcjonowanie w coraz bardziej złożonym świecie. Jak widać, jest wiele wyzwań, które w polityce państwa i regionów powinny być skierowane do mieszkańców wsi. I o ile koncepcja smart villages pojawia się już często w dokumentach, to nie została w dostateczny sposób zoperacjonalizowana. Naszym celem jest nadanie tej koncepcji konkretnego wymiaru i stworzenie katalogu rozwiązań społecznych, zarządczych, technologicznych, środowiskowych, które podpowiedzą decydentom, co rzeczywiście w dzisiejszych warunkach możemy zaliczyć do kategorii smart.
Spotkanie zespołu projektowego Politechniki Białostockiej inicjuje w Uczelni prace nad projektem RURALSTRAT, który będzie realizowany przez trzy lata w ramach Strategicznego Programu Badań Naukowych i Prac Rozwojowych „Społeczny i gospodarczy rozwój Polski w warunkach globalizujących się rynków GOSPOSTRATEG” we współpracy z Partnerami inicjatywy oraz przy wsparciu NCBiR. Pierwszy etap prac skoncentruje się na analizie ram prawnych oraz poszukiwaniu światowych dobrych praktyk, które mogłyby zostać wdrożone w polskich warunkach lokalnych.
Autor: Magdalena Grzęda-Zajkowska
Zapraszamy do obejrzenia galerii zdjęć:
