O pladze dezinformacji podczas Kawiarni Naukowej Politechniki Białostockiej

O ważnych tematach przy kawie

Dla wielu studentów i mieszkańców Białegostoku Kawiarnia Naukowa Politechniki Białostockiej to już stały punkt w kalendarzu. Uczestnicy spotkania mogą liczyć na ciekawe, aktualne oraz rozwijające wiedzę o świecie techniki tematy.

– Chcemy przybliżyć naukę do ludzi – mówi dr hab. Dorota Mozyrska, prof. PB organizatorka cyklu i Dziekan Wydziału Informatyki Politechniki Białostockiej. – Wyjście poza mury uczelni sprawia, że wiedza przestaje być kojarzona z czymś trudnym i niedostępnym. Tutaj, przy kawie i ciasteczkach, rozmawiamy o sprawach ważnych społecznie i technologicznie w sposób zrozumiały dla każdego.

Uczestnicy doceniają przede wszystkim swobodę spotkania.

– To świetna forma, by spędzić czas inaczej, bardziej efektywnie niż przed ekranem telefonu – mówi Karolina Ledniowska, studentka kierunku matematyka stosowana na Wydziale Informatyki Politechniki Białostockiej.

Arkadiusz Górski, student inżynierii biomedycznej na Wydziale Mechanicznym Politechniki Białostockiej, z ostatniego spotkania poświęconego dezinformacji wyniósł ważną lekcję.

– Zrozumiałem, że problemem jest ilość bodźców. Przyswajamy tyle informacji, że nie mamy czasu zastanowić się, co jest fejkiem – mówi Arkadiusz Górski. – Choć w kawiarnianym gwarze trzeba się nieźle skupić, by wyłapać wszystkie smaczki, to krótka forma wykładu przy kawie jest idealna, żeby wprowadzić w temat i przekazać ważne informacje.

Eksperci ostrzegają: nasz mózg nie szuka prawdy, lecz przetrwania

Dlaczego tak łatwo dajemy się nabrać na „fake newsy”? 14 stycznia 2026 roku podczas Kawiarni Naukowej Politechniki Białostockiej wyjaśniała to Anna Mierzyńska, analityczka mediów społecznościowych, ekspertka. Według niej dezinformacja uderza w nasze najbardziej pierwotne instynkty.

– Nasz mózg reaguje emocjonalnie, bo od tego kiedyś zależało nasze przetrwanie. Dezinformatorzy o tym wiedzą i celowo podbijają emocje, byśmy przestali myśleć racjonalnie. To niszczy zaufanie do państwa, sąsiadów, a nawet do nauki – ostrzegała Mierzyńska.– Dopóki myślimy, możemy wygrać z algorytmami – dodała z nadzieją.

Z kolei Mateusz Zadroga, redaktor naczelny portalu fakenews.pl, dał uczestnikom spotkania konkretne narzędzie – smartfona, ale używanego z głową.

– Każdy z nas może zatrzymać lawinę kłamstwa. Wystarczy nie udostępniać czegoś, czego nie jesteśmy pewni – mówił Zadroga. – Jeśli informacja budzi w Tobie gwałtowne emocje, weź głęboki oddech i sprawdź źródło w Google. To prosty test, który może uratować Twoich bliskich przed manipulacją – radził ekspert.

Wspomniał również o projekcie InfoTester.pl, w którym sztuczna inteligencja (chatbot) pomaga każdemu, kto ma pytania dotyczące wiarygodności treści napotkanych w internecie. Bo choć AI bywa używane do tworzenia fałszu, może być też naszym najlepszym sojusznikiem w nauce i kształtowaniu krytycznego myślenia.

Idea Kawiarni Naukowej: wiedza i spotkanie z autorytetami przy kawie i ciastku

Skąd pomysł, by niełatwe, często technologiczne zagadnienia, omawiać w kawiarni, a nie w uczelnianej auli? Dr hab. Dorota Mozyrska, prof. PB, Dziekan Wydziału Informatyki Politechniki Białostockiej i organizatorka cyklu, wyjaśnia misję wydarzenia.

– Spotykamy się w gościnnej Kawiarni Fama a nie w murach uczelni, aby o tematach trudnych i nie zawsze dostępnych dla szerokiego grona odbiorców, rozmawiać w sposób przystępny i otwarty. W ten sposób przybliżamy ludziom naukę, a to najważniejsza misja naszej uczelni – mówi prof. Mozyrska. – Szukamy ciekawych prelegentów, ekspertów w swojej dziedzinie. Tematy kolejnych kawiarni często wypływają od nich. Z reguły wybieramy te, które w danej chwili wydają się najistotniejsze.

Kawiarnie Naukowe Politechniki Białostockiej odbywają się cyklicznie, zazwyczaj to jeno spotkanie w miesiącu. To miejsce dla każdego – od młodzieży i studentów, po seniorów. Uczestników Kawiarni łączy ważna cecha: otwartość na wiedzę i chęć zrozumienia zjawisk zachodzących w zmieniającej się dynamicznie rzeczywistości.

Podczas Kawiarni Naukowych Politechniki Białostockiej rozmawialiśmy m.in. o:

• narodzinach komputera – najważniejszego gadżetu ludzkości i modzie na retro gaming (przejdź do relacji)
• zastosowaniu narzędzi teledetekcyjnych i systemów GIS w leśnictwie – od skanowania laserowego po cyfrowe mapy i otwarte dane („Cyfrowy Las”
• nowoczesnych technologiach wykorzystywanych w monitorowaniu i ochronie przyrody („Puszcza Krzemowa”)
• atakach cybernetycznych, z którymi spotykają się zarówno osoby prywatne, jak i organizacje („Cyberzagrożenia”)

Nie przegap kolejnego spotkania!

Jeśli chcesz dowiedzieć się, co przyniesie przyszłość, mamy dla Ciebie dobrą wiadomość. Kawiarnia Naukowa Politechniki Białostockiej nie zwalnia tempa. Najbliższe spotkanie zaplanowane 25 lutego będzie poświęcone zagadnieniom Foresight, czyli naukowej metodzie, która ułatwia projektowanie i badanie przyszłości.

Zapraszamy! Wstęp jest wolny, a pierwszych 50 gości może liczyć na darmowe napoje!

Złote zasady walki z dezinformacją:

1. Emocje to sygnał alarmowy. Dezinformacja z reguły żeruje na emocjach, by wyłączyć racjonalne myślenie odbiorcy. Odczekaj i ostudź gniew, radość, czy żal zanim klikniesz „udostępnij”.
2. Zasada 30 sekund (Test Google): zanim podasz informację dalej, wpisz jej nagłówek w wyszukiwarkę. Czy piszą o tym wiarygodne, ogólnopolskie media? Jeśli wiadomość znajduje się tylko na jednej, niezbyt wiarygodnej stronie – to prawdopodobnie fake news.
3. Sprawdź „opakowanie” informacji: przyjrzyj się językowi. Czy nagłówek „woła” sensacją i jest pisany wielkimi literami? Czy autor informacji podpisał się imieniem i nazwiskiem? Pamiętaj: fake news jest anonimowy.
4. Nie bądź ogniwem w łańcuchu. Twoje krytyczne podejście do treści w internecie jest najlepszą tarczą. Przerwanie „efektu kuli śnieżnej” chroni Twoich bliskich i znajomych przed manipulacją.

Autor: Monika Rokicka

Kawiarnia Naukowa Politechniki Białostockiej organizowana przez Wydział Informatyki jest elementem projektu „WINGS PB – Wsparcie, Integracja, Nauka, Gwarancja Sukcesu z PB”, realizowanego w ramach programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027 współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus.

Zapraszamy do obejrzenia galerii zdjęć z Kawiarni Naukowej Politechniki Białostockiej w dniu 14 stycznia 2026 r.