Depopulacja, starzenie się społeczeństwa, czy utrudniony dostęp do opieki medycznej i transportu to problemy z jakimi borykają się obszary wiejskie. Projekt RURALSTRAT „Ramy i kierunki implementacji koncepcji inteligentnej wsi (smart villages) w krajowej i regionalnych politykach rozwojowych” ma na celu wypracowanie nowoczesnych narzędzi i efektywnych rozwiązań zarówno społecznych, zarządczych, jak i technologicznych na rzecz inteligentnych wsi.
– Interdyscyplinarny projekt łączy siły Politechniki Białostockiej, Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podlaskiego i Instytutu Sieci Łukasiewicza ITECH, z ważnym udziałem Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi – mówi dr hab. inż. Marta Kosior-Kazberuk, prof. PB, Rektor Politechniki Białostockiej. – Gwarantuje to wdrażalność rezultatów projektu nie tylko na terenie województwa podlaskiego, ale również ich skalowanie na obszar całego kraju.
Realizacja projektu RURALSTRAT oparta jest o koncepcję smart villages, czyli inteligentnych wsi.
– Wśród najważniejszych problemów, z jakimi mierzą się mieszkańcy terenów wiejskich, wymienia się depopulację, niż demograficzny i starzenie się społeczeństwa – prof. n. ekon. i n. techn. dr hab. inż. Joanicjusz Nazarko z Międzynarodowej Katedry Logistyki i Inżynierii Usług na Wydziale Inżynierii Zarządzania Politechniki Białostockiej, Kierownik B+R projektu. – Do tego dochodzą trudności komunikacyjne, ograniczony dostęp do lekarzy specjalistów, a także niższe kompetencje cyfrowe, utrudniające sprawne funkcjonowanie w coraz bardziej złożonym świecie. Koncepcja smart villages pojawia się już często w dokumentach, ale nie została w dostateczny sposób zoperacjonalizowana. Naszym celem jest nadanie tej koncepcji konkretnego wymiaru i stworzenie katalogu rozwiązań społecznych, zarządczych, technologicznych, środowiskowych, które podpowiedzą decydentom, co rzeczywiście w dzisiejszych warunkach możemy zaliczyć do kategorii smart. W województwie podlaskim wiele gmin jest zagrożonych trwałą marginalizacją. Dlatego tak pilnie potrzebują nowoczesnych polityk rozwojowych, odpowiadających realiom XXI wieku.
W uroczystości podpisania umowy z NCBR wzięli udział dr inż. Marcin Kulasek, Minister nauki i szkolnictwa wyższego, prof. dr hab. inż. Marek Gzik, Sekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego, prof. dr hab. inż. Jerzy Małachowski, dyrektor Narodowego Centrum Badań i Rozwoju. Projekt „Ramy i kierunki implementacji koncepcji inteligentnej wsi «smart village» w krajowej i regionalnych politykach rozwojowych”.
– Bardziej niż kiedykolwiek potrzebujemy dziś ludzi z wizją. Są potrzebni zwłaszcza dla powodzenia programów o strategicznym znaczeniu dla naszego kraju. Startujące projekty mają wspólny mianownik: zawiązały się w nich silne, interdyscyplinarne konsorcja, które łączą potencjał świata nauki, biznesu, organizacji społecznych i administracji publicznej odpowiedzialnej za kształtowanie polityki rozwojowej. Zbiór tak różnorodnych, a zarazem wzajemnie uzupełniających się kompetencji i doświadczeń tworzy solidny grunt pod rozwiązania odpowiadające na gospodarcze i społeczne wyzwania stojące dziś przed Polską – mówi dr Marcin Kulasek, Minister nauki i szkolnictwa wyższego.
– Innowacje zaczynają się od nauki, stąd zaangażowanie badaczy w projekty, które mają zmieniać naszą rzeczywistość, jest właściwą drogą. Podobnie właściwe i pożądane jest inspirowanie do współpracy z innymi podmiotami. Chciałbym jednak podkreślić wiodącą rolę, jaką odgrywają w konsorcjach programu GOSPOSTRATEG podmioty odpowiedzialne za wdrożenie opracowanych rezultatów. Musiały one wykazać, że posiadają nie tylko wolę, ale także środki finansowe oraz prawne możliwości zastosowania w praktyce rozwiązania będącego wynikiem danego projektu, do czego są zobowiązane w terminie trzech lat od zakończenia jego realizacji– dodaje prof. dr hab. inż. Marek Gzik, Wiceminister nauki i szkolnictwa wyższego.
Umowę na projekt RURALSTRAT „Ramy i kierunki implementacji koncepcji inteligentnej wsi (smart villages) w krajowej i regionalnych politykach rozwojowych” podpisali w imieniu konsorcjum: Łukasz Prokorym, Marszałek Województwa Podlaskiego, Bogdan Dyjuk, członek zarządu Województwa Podlaskiego, oraz dr hab. inż. Marta Kosior-Kazberuk, prof. PB, Rektor Politechniki Białostockiej.
Projekt realizowany będzie przez konsorcjum, którego liderem jest Województwo Podlaskie, liderem merytorycznym Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, natomiast partnerami naukowymi są Politechnika Białostocka oraz Sieć Badawcza Łukasiewicz – ITECH Instytut Innowacji i Technologii.
Od razu po podpisaniu umowy odbyło się posiedzenie Komitetu Sterującego projektu RURALSTRAT, któremu przewodniczyła Rektor Politechniki Białostockiej.
W posiedzeniu wzięli udział:
- Łukasz Prokorym, Marszałek Województwa Podlaskiego
- dr hab. inż. Marta Kosior-Kazberuk, prof. PB, Rektor Politechniki Białostockiej
- Bogdan Dyjuk, Członek Zarządu Województwa Podlaskiego
- Andrzej Pleszuk, Dyrektor Departamentu Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Podlaskiego
- Daniel Puch, Dyrektor Departamentu Wdrażania Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Podlaskiego
- dr Bogdan Pomianek, Radca generalny w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi
- prof. n. ekon. i n. techn. dr hab. inż. Joanicjusz Nazarko z Wydziału Inżynierii Zarządzania Politechniki Białostockiej
- dr Marta Małecka-Dobrogowska z Wydziału Inżynierii i Zarządzania Politechniki Białostockiej
– Badacze Politechniki Białostockiej stworzą praktyczny katalog narzędzi, które będą wsparciem dla decydentów w kształtowaniu skutecznej polityki państwa i regionów, przekładając koncepcję inteligentnych wsi na konkretne korzyści dla mieszkańców – zapowiada dr Małecka-Dobrogowska. – Przedsięwzięcie wyróżnia się holistycznym podejściem. Angażuje ekspertów ze wszystkich Wydziałów Uczelni, przełamując bariery między różnymi dyscyplinami naukowymi.
Projekt obejmuje 16 zadań. Przeprowadzone zostaną badania przemysłowe, prace rozwojowe i działania przygotowujące do wdrożeń. Obejmują one analizę podstaw koncepcji „smart village”, ocenę nowoczesnych technologii i usług dla wsi, przygotowanie katalogu rekomendowanych rozwiązań oraz stworzenie pilotażu i propozycji wdrożeń na poziomie krajowym i regionalnym. Oprócz tego przewidziano szkolenia i szerokie upowszechnianie wyników.
– Jestem przekonana, że projekt RURALSTRAT ma istotne znaczenie wdrożeniowe. Ma też charakter pomostowy – łączy świat nauki z administracją publiczną, wspiera integrację wiedzy naukowej i eksperckiej z praktyką wdrożeniową. Jego rezultaty wypełnią lukę poznawczą i aplikacyjną między nauką a praktyką rządową i samorządową poprzez przełożenie ogólnych ram teoretycznych z obszaru „smart village” na konkretne instrumenty polityki publicznej i procedury działania jednostek samorządu terytorialnego kształtowane w duchu zrównoważonego i inteligentnego rozwoju – mówi dr hab. inż. Marta Kosior-Kazberuk, prof. PB, Rektor Politechniki Białostockiej.
Rezultaty RURALSTRAT pomogą rządowi i samorządom skuteczniej realizować ideę inteligentnych wsi, dostarczając im zestaw rekomendacji i narzędzi dopasowanych do polskich realiów. Na poziomie krajowym projekt wskaże ramy wdrażania „smart village” w ramach Wspólnej Polityki Rolnej, a instytucje odpowiedzialne za polityki publiczne otrzymają gotowe propozycje działań. Na poziomie regionalnym – m.in. dzięki pilotażowi w województwie podlaskim – wyniki posłużą do aktualizacji strategii i programów transformacji obszarów wiejskich.
Projekt RURALSTRAT będzie realizowany przez trzy lata w ramach Strategicznego Programu Badań Naukowych i Prac Rozwojowych „Społeczny i gospodarczy rozwój Polski w warunkach globalizujących się rynków GOSPOSTRATEG”.
Czytaj więcej: Politechnika Białostocka rusza z projektem RURALSTRAT w ramach programu NCBiR „GOSPOSTRATEG”
Politechnika Białostocka buduje mosty do przyszłości
Autor: Jerzy Doroszkiewicz
