Prof. dr hab. inż. Józefa Wiater świętuje 50 lat pracy naukowej

Prof. Józefa Wiater z Katedry Inżynierii Rolno-Spożywczej i Kształtowania Środowiska Wydziału Budownictwa i Nauk o Środowisku Politechniki Białostockiej jubileusz swojej pracy postrzega nie jako laurkę, lecz jako sumę intensywnych lat odpowiedzialności, zmian i osobistych kosztów.

– Za pięćdziesięcioma latami pracy kryje się bardzo wiele wspomnień. Jedne są dobre, inne trudniejsze – mówi prof. dr hab. inż. Józefa Wiater. –  Z czasem człowiek część rzeczy wypiera, zapomina, ale wysiłek pozostaje.

Prof. Wiater swoją drogę naukową rozpoczęła od chemii rolniczej i środowiskowej – zajmowała się związkami azotu w środowisku, ich źródłami, migracją i wpływem na jakość roślin jadalnych. Początki pracy badawczej w Lublinie wspomina jako bardzo czasochłonne.

– Pracowałam głównie nocami. Pisanie doktoratu, potem habilitacji, często oznaczało brak snu i poranne zajęcia ze studentami – wspomina prof. Wiater.

Początki pracy w Białymstoku nie były łatwe. Do Politechniki Białostockiej trafiła w 1999 roku. Przyjechała z Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie, zostawiając za sobą ustabilizowane życie zawodowe i prywatne. Nowe miasto, inne zwyczaje akademickie i środowisko Wydziału wymagały czasu, by się zaaklimatyzować.

– Początki były dla mnie bardzo ciężkie. Inne miasto, inna mentalność, zupełnie nowe środowisko – przyznaje prof. Wiater. – Przez dwa lata przyzwyczajałam się do nowego otoczenia.

Jednocześnie od początku realizowała projekty badawcze, w tym granty, którymi kierowała, współpracując z zespołami spoza Białegostoku. Intensywna praca, częste wyjazdy i duża odpowiedzialność szybko przełożyły się na tempo awansu naukowego. W 2004 roku uzyskała tytuł profesora, a cztery lata później została wybrana na Dziekan Wydziału Budownictwa i Inżynierii Środowiska Politechniki Białostockiej.

– Do dziś jestem zaskoczona, że zostałam wybrana, będąc osobą mało znaną w tym środowisku. To była bardzo ciężka praca, także dlatego, że Wydział zatrudniał wówczas niemal wyłącznie mężczyzn i nie wszyscy byli gotowi na to, by kobieta nim zarządzała – uśmiecha się prof. Wiater.

Czas kierowania Wydziałem przypadł na okres intensywnych zmian organizacyjnych i infrastrukturalnych. To wtedy rozpoczęto realizację dużych projektów unijnych, remonty najstarszych budynków Wydziału oraz budowę nowego obiektu – Inno-Eko-Techu.

– Każdego dnia wracałam do domu z torbą dokumentów i pracowałam nad nimi do późna – wspomina prof. Józefa Wiater.

Po zakończeniu kadencji Dziekana nadal kierowała Katedrą Technologii Wody i Ścieków (w latach 2005- 2020), gdzie udało się jej wspierać wielu naukowców, w tym osoby, które uzyskały habilitację i tytuł profesorski. W roku 2020 przeniosła się do Katedry Inżynierii Rolno-Spożywczej i Kształtowania Środowiska. W tej katedrze pracują bardzo życzliwi ludzie, gdzie znów odnalazła swoje miejsce w Politechnice Białostockiej.

– Studentów było bardzo wielu – opowiada prof. Józefa Wiater. –  Cieszę się, kiedy po latach spotykam osoby, które pełnią dziś odpowiedzialne funkcje i cieszą się, że były moimi dyplomantami.

Choć przez pół wieku pracy wypromowała setki dyplomantów i czworo doktorantów, podkreśla, że największą wartością były relacje i wspólna droga zawodowa. Szczególnie emocjonalne było dla niej zetknięcie z profesorem Andrzejem Łapko, z którym zbudowała prawdziwą więź zawodową i osobistą.

– Na początku nasza współpraca była trudna, zdarzały się nieporozumienia, ale z czasem udało nam się znaleźć wspólny język – wspomina prof. Wiater. – To był człowiek, który żył zgodnie ze swoimi wartościami i głęboko w nie wierzył. Wspomnienie jego postawy i rozmów pozostanie ze mną na zawsze.

Jednym z najcieplejszych wspomnień prof. Wiater są obchody 65-lecia Wydziału Budownictwa, na które przyjechali naukowcy z całej Polski, byli pracownicy oraz wieloletni współpracownicy.

– Zaprosiłam wówczas emerytowanych pracowników Wydziału – przypomina prof. Wiater.  Mieliśmy uroczystą kolację, z tańcami i mnóstwem zdjęć. Czułam, że mam przy sobie bliskich ludzi.

Prof. dr hab. inż. Józefa Wiater 19 grudnia odebrała z rąk dr hab. inż. Marty Kosior – Kazberuk, prof. PB, Rektor Politechniki Białostockiej wyróżnienie za pół wieku pracy.

– Pani profesor Józefa Wiater włożyła ogromny wkład w rozwój Wydziału Budownictwa i Nauk o Środowisku oraz całej Politechniki Białostockiej. Jako Dziekan, naukowiec i mentor wprowadzała standardy organizacyjne i dydaktyczne, wspierała rozwój kadr naukowych i inicjowała kierunki studiów, które z powodzeniem funkcjonują do dziś – mówi dr hab. inż. Marta Kosior-Kazberuk, prof. PB.

Prof. dr hab. inż. Józefa Wiater od 2011 roku jest zatrudniona na stanowisku profesora zwyczajnego. Jej praca naukowa związana jest głównie z chemią środowiska, gospodarką wodną i gospodarką odpadami. 

Pani Profesor – gratulujemy.

Dużo zdrowia!

Katarzyna Kozioł

Życiorys naukowy prof. dr hab. inż. Józefy Wiater.

• Wykształcenie i tytuły naukowe:

  • Tytuł naukowy profesora nauk rolniczych nadany przez Prezydenta RP: 16.11.2004 r.

  • Profesor nadzwyczajny (po nadaniu tytułu), od 2011 r. – profesor zwyczajny.

• Doświadczenie zawodowe:

  • Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie – 24 lata pracy zawodowej.

  • Politechnika Białostocka (od 1999 r.) – katedry Wydziału Budownictwa i Inżynierii Środowiska: kierownik specjalności „ochrona i kształtowanie środowiska” oraz „chemia środowiska”.

  • Od 2011 r. – kierownik Katedry Technologii i Systemów Inżynierii Środowiska.

• Zakres badań naukowych:

  • Chemia środowiska, gospodarka wodna, gospodarka odpadami.

  • Badania w Lublinie: związki azotu w środowisku – źródła, migracja, wpływ na jakość roślin konsumpcyjnych.

  • Badania w PB (od 1999 r.): przyrodnicze stosowanie odpadów z przemysłu rolno-spożywczego i drzewnego – wpływ na związki makroelementów i pierwiastków śladowych w glebach i roślinach.

  • Wpływ osadów ścieków mleczarskich i nowych substancji na zawartość i mobilność metali ciężkich w środowisku.

  • Oddziaływanie produkcji rolniczej na jakość wód powierzchniowych.

  • Kierownictwo pracy doktorskiej mgr inż. Joanny Struk-Sokołowskiej: „Zmiany frakcji ChZT w procesie oczyszczania ścieków komunalnych z udziałem ścieków mleczarskich w oczyszczalniach typu SBR” – wyróżniona, obroniona w 2015 r., wdrażana w praktyce oczyszczalni komunalnych.

  • Badania nad odzyskiwaniem fosforu z odpadów.

• Dorobek naukowy i dydaktyczny:

  • Około 250 prac twórczych i innych – publikacje w krajowych i międzynarodowych czasopismach.

  • Promotor 4 prac doktorskich (zakończonych pozytywnie).

  • Promotor ponad 200 prac dyplomowych magisterskich i inżynierskich.

  • Recenzent 12 rozpraw doktorskich, 8 habilitacyjnych, 19 wniosków o tytuł profesora tytularnego.

  • Kierownik lub wykonawca 6 projektów badawczych KBN, MNiSW, NCN.

• Działalność w towarzystwach naukowych:

  • Członek Polskiego Towarzystwa Gleboznawczego.

  • Członek Polskiego Towarzystwa Inżynierii Ekologicznej – przewodnicząca oddziału podlaskiego, wiceprzewodnicząca Zarządu Głównego.

  • Trzecia kadencja członka Komitetu Inżynierii Środowiska PAN.

• Funkcje organizacyjne:

  • Przewodnicząca Kolegium Dziekanów w kraju (Inżynieria Środowiska) – 2016-2021.

  • Organizacja konferencji naukowych: „Mokradła i ekosystemy słodkowodne”, „Problemy gospodarki wodno-ściekowej w obszarach niezurbanizowanych”.

  • Ponad 30 razy członek komitetów naukowych konferencji krajowych i międzynarodowych.

• Funkcje kierownicze w Politechnice Białostockiej:

  • Dziekan Wydziału Budownictwa i Inżynierii Środowiska – 2008-2016.

  • Rozwój dyscypliny Inżynieria Środowiska – przyznanie praw habilitowania w 2015 r.

  • Pozyskiwanie środków unijnych i samorządowych na rozwój laboratoriów, inwestycje, nowe kierunki studiów, remonty – łączna wartość ok. 113,2 mln zł.

  • Kluczowy projekt „INNO-EKO-TECH” – Innowacyjne Centrum dydaktyczno-badawcze (82 mln zł, zakończenie: 31.12.2015 r.).

  • Projekty RPO woj. podlaskiego: poprawa efektywności energetycznej infrastruktury WBiIŚ (2,5 mln zł) oraz badania OZE (2015 r.).

  • Uruchomienie kierunku studiów „Inżynieria rolno-spożywcza i leśna” – rok akademicki 2014/2015.

• Współpraca krajowa i międzynarodowa:

  • Klaster budowlany i turystyczny Podlasia, Podlaska Izba Budowlana, PZITB – powołanie Rady Programowej WBiIŚ w 2014 r.

  • Współpraca z uczelniami w kraju i za granicą – wspólne konferencje z Litwą, Białorusią i Ukrainą oraz plany naukowe.