Letnia Szkoła ACROSS w Gironie: Odkrywanie rzek, miast i granic w obliczu globalnych zmian

Od 29 czerwca do 3 lipca 2026 roku w Letniej Szkole ACROSS „Rivers, Cities and Borders under Global Change”  organizowanej przez Uniwersytet w Gironie, uczestniczyła mgr Aniela Staszewska ze Studium Języków Obcych oraz sześciu studentów studiów licencjackich z wydziału WBiNoŚ i WI Wydarzenie zgromadziło studentów, badaczy i ekspertów z całej Europy, aby zbadać jedno z najpilniejszych wyzwań naszych czasów: zarządzanie systemami rzecznymi w obliczu zmian klimatu, presji środowiskowej oraz zmieniających się ram zarządzania.

Przez pięć intensywnych dni uczestnicy uczestniczyli w unikalnym, interdyscyplinarnym programie łączącym ekologię, technologię, zarządzanie, prawo i planowanie terytorialne. Wydarzenie, które odbyło się na kampusie Uniwersytetu w Gironie w Montivi, zgromadziło wkład czołowych naukowców i praktyków reprezentujących instytucje z Hiszpanii, Włoch, Polski, Gruzji, Szwecji i innych krajów.

Szczególną siłą szkoły letniej było jej skupienie na łączeniu teorii z praktyką. Uczestnicy uczestniczyli w wizytach terenowych w Gironie i dorzeczu rzeki Muga, analizując takie tematy jak miejskie zarządzanie wodą, zarządzanie powodziami i suszami, ochrona bioróżnorodności, ponowne wykorzystanie wody, zapotrzebowanie rolnicze oraz wyzwania związane z równoważeniem przepływów środowiskowych z rozwojem gospodarczym. Te doświadczenia na miejscu dostarczyły cennych informacji o tym, jak zarządzanie wodą jest wdrażane w rzeczywistych kontekstach.

Mgr Aniela Staszewska przedstawiła temat stanu Morza Bałtyckiego, na podstawie swoich doświadczeń związanych z Programem Uniwersyteckim Bałtyckim (https://pb.edu.pl/sjo/en/projects/baltic-university-programme-bup/), którego członkiem jest Politechnika Białostocka, podczas gdy studenci przedstawili serię angażujących prezentacji plakatów naukowych skupiających się na Głównych rzekach zlewni Morza Bałtyckiego i stan środowiskowy Morza Bałtyckiego: zarządzaniu transgranicznym i implikacjach morskich.

Prezentacje podkreśliły kluczową rolę, jaką rzeki odgrywają w kształtowaniu warunków ekologicznych Morza Bałtyckiego. Studenci badali pięć głównych rzek — Odrę, Wisłę, Kemi, Nevę i Götę — analizując ich cechy środowiskowe, wyzwania, z jakimi się mierzą, oraz ich wpływ na zdrowie ekosystemu Morza Bałtyckiego.

Poprzez badania plakatowe uczniowie zgłębiali kluczowe presje środowiskowe wpływające na systemy rzeczne, w tym zanieczyszczenie składnikami odżywczymi, spływ przemysłowy i rolniczy, degradację siedlisk, utratę bioróżnorodności oraz skutki zmian klimatu. Studenci rozważali również, jak te kwestie wykraczają poza granice państwowe, podkreślając znaczenie transgranicznego zarządzania i międzynarodowej współpracy w ochronie wspólnych zasobów wodnych.

Program zakończył się pracą ACROSS Integrated River Governance Lab, gdzie międzynarodowe zespoły współpracowały nad opracowaniem propozycji zarządzania dla studiów przypadków dorzecza Girona i Muga. Uczestnicy zidentyfikowali kluczowe wyzwania ekologiczne, napięcia w zarządzaniu, zależności infrastrukturalne oraz ograniczenia prawne, zanim zaprojektowali zintegrowane strategie uwzględniające odporność, adaptację do klimatu oraz zasady sprawiedliwości środowiskowej.

Poza programem akademickim, Letnia Szkoła ACROSS stanowiła cenną platformę do wymiany międzykulturowej, uczenia się zespołowego i rozwoju zawodowego. Łącząc wykłady, prace terenowe, interaktywne warsztaty i projekty grupowe, wydarzenie wyposażyło uczestników w nowe narzędzia i perspektywy do rozwiązywania złożonych wyzwań wodnych i środowiskowych w coraz bardziej powiązanym świecie.

Doświadczenie w Gironie pokazało znaczenie współpracy interdyscyplinarnej i międzynarodowej w walce z globalnymi zmianami środowiskowymi. W miarę jak rzeki nadal kształtują miasta, regiony i granice, inicjatywy takie jak Letnia Szkoła ACROSS odgrywają kluczową rolę w przygotowaniu kolejnego pokolenia badaczy, decydentów i profesjonalistów do budowania bardziej odpornej i zrównoważonej przyszłości.

Pełny program dostępny jest tutaj: https://esdeveniments.udg.edu/149715/programme/rivers-cities-and-borders-under-global-change.html

(as)