Relacja ze stażu naukowego w University of Perpignan Via Domitia

W dniach od 9 marca do 7 kwietnia 2026 r. dr Ewa Rollnik-Sadowska, pracownik Wydziału Inżynierii Zarządzania Politechniki Białostockiej, odbyła staż naukowy w University of Perpignan Via Domitia (UPVD) we Francji. Staż został zrealizowany w ramach projektu Wsparcie Uniwersytetów Europejskich – „Across – Transgraniczny Uniwersytet Europejski”, pod opieką dr hab. Audrey Dumas, profesor na Wydziale Zarządzania UPVD.

Przedmiotem stażu były badania nad rolą zdolności strukturalnych (ang. structural capabilities) w kształtowaniu wyników krajów w procesie tzw. potrójnej transformacji (cyfrowej, zielonej i społecznej), realizowane w ramach projektu badawczego pt. „What Drives the Triple Transition? Structural Capabilities and Country Performance in Europe.” Zdolności (capabilities) rozumiane są jako skumulowana i zakorzeniona w gospodarce wiedza, kompetencje oraz zdolności instytucjonalne, które determinują zdolność przekształcania zasobów wejściowych w zaawansowane technologicznie, zrównoważone oraz cyfrowo zintegrowane rezultaty.

W kontekście współczesnych przemian – w szczególności transformacji cyfrowej, zielonej i społecznej – zdolności nie ograniczają się wyłącznie do zasobów czynników produkcji, lecz stanowią systemowe, współewoluujące i zależne od ścieżki rozwoju konfiguracje zasobów i kompetencji. Determinują one nie tylko strukturę produkcji gospodarek, ale również ich zdolność adaptacji do zmian strukturalnych i postępu technologicznego.

Zdolności te mają charakter wielowymiarowy i obejmują:

• zdolności wiedzy (m.in. złożoność gospodarki, innowacyjność),
• zdolności ludzkie (kompetencje, poziom wykształcenia),
• zdolności instytucjonalne (systemy innowacji),
• zdolności środowiskowe (potencjał transformacji ekologicznej).

W badaniu uwzględniono zarówno zmienne wejściowe (input), jak i rezultaty (output) potrójnej transformacji. Do kluczowych wskaźników efektów zaliczono:

• rezultaty cyfrowe, mierzone m.in. za pomocą wskaźników DESI / Digital Decade,
• rezultaty środowiskowe, odzwierciedlane przez Environmental Performance Index,
• rezultaty społeczne, odnoszące się do poziomu inkluzywności i odporności społeczno-ekonomicznej (np. Social Scoreboard, dane OECD dotyczące dobrostanu).

Wśród zmiennych wejściowych uwzględniono m.in. nakłady na działalność badawczo-rozwojową, wydatki publiczne na edukację i ochronę środowiska, poziom wykształcenia wyższego, zasoby kadry badawczej oraz produktywność zasobów. Dobór tych wskaźników został osadzony w ramach teoretycznych takich jak teoria wzrostu endogenicznego, teoria kapitału ludzkiego, koncepcja narodowych systemów innowacji czy koncepcja zielonego wzrostu.

W trakcie stażu dr Ewa Rollnik-Sadowska przeprowadziła seminarium naukowe poświęcone swojemu dorobkowi badawczemu w obszarze rynku pracy w warunkach transformacji. W wydarzeniu uczestniczyły władze uczelni, pracownicy naukowi oraz doktoranci Wydziału Zarządzania UPVD. Seminarium stanowiło platformę wymiany doświadczeń oraz dyskusji nad możliwościami współpracy badawczej, w szczególności w zakresie problematyki rynku pracy, zarządzania kapitałem ludzkim oraz mobilności akademickiej.

Ponadto, w ramach działalności dydaktycznej, dr Ewa Rollnik-Sadowska przeprowadziła cykl wykładów i warsztatów – realizowanych w formule stacjonarnej oraz hybrydowej – pt. „Scenario method for career development”, skierowanych do studentów francuskich i polskich. W ich trakcie zaprezentowano kluczowe trendy kształtujące współczesny rynek pracy oraz omówiono zastosowanie metody scenariuszowej jako narzędzia wspierającego planowanie i rozwój kariery zawodowej.

Realizacja stażu przyczyniła się do rozwoju kompetencji w zakresie współpracy w środowisku międzynarodowym, umożliwiła wymianę dobrych praktyk badawczych oraz pogłębienie wiedzy metodologicznej. Istotnym rezultatem było również nawiązanie i wzmocnienie relacji naukowych z pracownikami UPVD, co stanowi solidną podstawę do dalszej współpracy badawczej i publikacyjnej w ramach sojuszu ACROSS.

Projekt „Across – Transgraniczny Uniwersytet Europejski” jest finansowany ze środków Unii Europejskiej z Funduszu Europejskiego dla Rozwoju Społecznego 2021-2027 (FERS) w ramach projektu NAWA pt. „Wsparcie sojuszy Uniwersytetów Europejskich” o numerze FERS.01.05-IP.08-0219/23.