Historia

Początki i historia projektu MINT.pb (2021–2024)

Projekt MINT.pb jest międzynarodową inicjatywą naukowo-edukacyjną, która łączy młodzież z Akademickiego Liceum Ogólnokształcącego Politechniki Białostockiej (ALO PB) oraz Elisabeth-Gymnasium w Halle. Projekt zrodził się z pasji do nauk ścisłych i przyrodniczych, budowania więzi między ludźmi oraz przełamywania barier – nie tylko historycznych, lecz także tych wynikających z wyzwań związanych z pandemią.

Początki inicjatywy: wiosna 2021 roku

Początki projektu sięgają wiosny 2021 roku, kiedy mgr Artur Kuźmicz nawiązał kontakt z panią Elisabeth Ritter z organizacji Polsko-Niemiecka Współpraca Młodzieży (PNWM). Merytoryczne wsparcie PNWM stało się kluczowym impulsem do podjęcia dalszych działań.

Pomimo ograniczeń związanych z pandemią COVID-19 nawiązano współpracę z panem Steffenem Kreuzmannem z Elisabeth-Gymnasium w Halle, co oficjalnie zapoczątkowało polsko-niemieckie partnerstwo.

Współpraca zdalna i uruchomienie portalu MINT (2021–2022)

Przez cztery semestry młodzież z obu szkół uczestniczyła w regularnych, cotygodniowych spotkaniach online. W początkowej fazie spotkania miały sprzyjać integracji – służyły przełamywaniu barier językowych (poprzez naprzemienne używanie języka polskiego, niemieckiego i angielskiego), prezentowaniu szkół i ich miast oraz wymianie wiedzy na temat regionalnych tradycji. W inicjatywę zaangażowana była grupa około 25 uczniów i nauczycieli z Polski i Niemiec.

Z czasem program coraz bardziej rozwijał się w kierunku interdyscyplinarnych badań naukowych. Młodzież wspólnie opracowała metody pomiaru zanieczyszczenia wody, powietrza i gleby. Wyniki badań zaprezentowano podczas seminariów w Studium Języków Obcych Politechniki Białostockiej (SJO PB).

W tym okresie uczniowie ALO PB – pod opieką mgr Anetty Pogrebniak, mgr Marzeny Smolewskiej i mgr Artura Kuźmicza – stworzyli trójjęzyczną stronę internetową MINT.pb. W kolejnym etapie za techniczny rozwój portalu odpowiadał Jonasz Michaluk, uczeń ALO PB.

Przejście do nauki stacjonarnej: 2023 rok

Rok 2023 stał się przełomowy za sprawą pierwszych wymian edukacyjnych do Niemiec i Polski. Chociaż początkowe wyjazdy organizowano z ostrożnością ze względu na ograniczenia popandemiczne, bezpośrednie spotkania okazały się wielkim sukcesem zarówno pod względem naukowym, jak i społecznym. Opiekę nad niemiecką grupą sprawowali pan Gordon Dannat i pani Katharina Mororua.

Sercem projektu stała się praca w laboratoriach Politechniki Białostockiej:

Wydział Budownictwa i Nauk o Środowisku (WBiNoŚ) oraz Wydział Mechaniczny (WM) Politechniki Białostockiej: uczniowie przeprowadzali eksperymenty, poznawali metodologię badań oraz działalność studenckich kół naukowych. Pragniemy podziękować prof. Monice Kalinowskiej i dr. Adamowi Bajkowskiemu za wsparcie naukowe udzielone młodzieży.

Dynamiczny rozwój i poszerzenie zaplecza badawczego (2023–2024)

W latach 2023–2024 projekt konsekwentnie poszerzał swój zakres o nowe obszary badawcze, takie jak analiza występowania i właściwości roślin trujących w środowisku miejskim.

Do współpracy dołączyły kolejne wydziały uczelni:

Białystok University of Technology (Faculty of Biology, Chemistry and Environmental Sciences, Faculty of Mathematics): Continuation of laboratory classes and instrumental measurements under the supervision of academic staff.

University of Białystok (UwB): Participants took part in sessions at the Faculty of Biology (analysis of biotope aquariums) and the Faculty of Physics (observations of the Foucault pendulum and a visit to the UMB Planetarium).

Wymiar regionalny, społeczny i kulturowy

• Jednym z kluczowych celów MINT.pb, obok badań naukowych prowadzonych w laboratoriach PB, jest promocja przyrodniczego, historycznego i kulturowego dziedzictwa Podlasia.
• Wizyty oficjalne: uczestnicy programu zostali oficjalnie przyjęci przez Prezydenta Miasta Białegostoku i Marszałka Województwa Podlaskiego, a w Niemczech przez Burmistrza Halle.
• Współpraca akademicka: młodzież regularnie współpracuje ze społecznością akademicką, kołami naukowymi i samorządem studenckim, aktywnie uczestnicząc w życiu akademickim regionu.
• Program turystyczno-edukacyjny:
  • Tykocin: poznawanie historii miasta, zamku, barokowego kościoła i Wielkiej Synagogi.
  • Supraśl: zwiedzanie Muzeum Ikon, Muzeum Sztuki Drukarskiej i Papiernictwa oraz monasteru w Supraślu.
  • Kopna Góra: analiza ekosystemów leśnych podczas wizyty w Pokazowej Zagrodzie Żubrów.
  • Białystok: historyczna i współczesna architektura stolicy województwa podlaskiego.

Działalność promocyjna i informacyjna

Osiągnięcia naukowe i przebieg każdej edycji MINT.pb są regularnie dokumentowane i publikowane w mediach:

• Strony internetowe uczelni i szkół: strony ALO PB, SJO PB, Politechniki Białostockiej oraz wydziałów partnerskich.
• Dedykowana strona internetowa i materiały promocyjne: strona MINT.pb oraz oficjalne materiały informacyjne ALO PB.
• Media lokalne i społecznościowe: relacje na stronach Urzędu Miejskiego w Białymstoku, Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podlaskiego, Urzędu Miasta Halle oraz w oficjalnych profilach w mediach społecznościowych.

Realizacja celów statutowych Polsko-Niemieckiej Współpracy Młodzieży (PNWM)

Nadrzędną ideą projektu MINT.pb jest realizacja celów Polsko-Niemieckiej Współpracy Młodzieży (PNWM), określonych w Umowie międzyrządowej z 1991 roku:

1. Wzajemne zrozumienie i przełamywanie barier: praca w zespołach laboratoryjnych i wspólne wyjazdy sprzyjają nawiązywaniu trwałych relacji oraz pomagają przełamywać utrwalone stereotypy.
2. Rozwój kompetencji językowych: praktyczne używanie języka niemieckiego, angielskiego i polskiego w kontekście specyfiki nauk przyrodniczych.
3. Kształtowanie postaw obywatelskich: promowanie wartości europejskich, otwartości i odpowiedzialności za środowisko naturalne.
4. Kształcenie interdyscyplinarne: łączenie analizy współczesnych wyzwań środowiskowych z poznawaniem wielokulturowego dziedzictwa historycznego.

Wyrazy wdzięczności

Sukces projektu MINT.pb nie byłby możliwy bez wsparcia instytucjonalnego i osobistego. Pragniemy wyrazić wdzięczność:

• Polsko-Niemieckiej Współpracy Młodzieży (PNWM) – za finansowanie projektu oraz stałe profesjonalne wsparcie ze strony pani Elisabeth Ritter i pana A. Motyki.
• Dyrekcji Akademickiego Liceum Ogólnokształcącego PB – za stworzenie optymalnych warunków organizacyjnych i wspieranie międzynarodowej aktywności uczniów.
• Władzom i pracownikom naukowym wydziałów PB, UwB i UMB – za otwartość, udostępnienie infrastruktury badawczej oraz dzielenie się wiedzą z młodszym pokoleniem badaczy.

ROZWÓJ I HISTORIA PROJEKTU MINT (2025–2026)

Projekt MINT, realizowany przez Akademickie Liceum Ogólnokształcące Politechniki Białostockiej (ALO PB), przeszedł w latach 2025–2026 dynamiczną ewolucję. Inicjatywa, która rozpoczęła się jako partnerstwo dwustronne z jedną szkołą partnerską [Elisabeth-Gymnasium w Halle], rozwinęła się w pełnoprawną międzynarodową sieć współpracy naukowej i edukacyjnej.

Rozbudowa sieci rozpoczęła się w 2024 roku z inicjatywy mgr. Artura Kuźmicza, który nawiązał kontakty z kolejnymi szkołami w Niemczech. W rezultacie, oprócz dotychczasowego partnera – Elisabeth-Gymnasium w Halle – do programu dołączyły następujące placówki: Realschule Plus w Kirn, Robert-Bosch-Berufskolleg w Duisburgu oraz Klara-Oppenheimer-Schule w Würzburgu.

2025: integracja ze społecznością lokalną i badania

W 2025 roku współpraca z Elisabeth-Gymnasium w Halle była kontynuowana i pogłębiana. W tej edycji wzrosło zainteresowanie udziałem w projekcie wśród młodzieży z Polski (25 uczestników) i Niemiec (17 uczestników). Opiekę nad grupą niemiecką sprawowali Fabian Jabs i Sara Trautmann, natomiast stronę polską reprezentowali mgr Artur Kuźmicz, mgr Anetta Pogrebniak i mgr Marzena Smolewska.

Badania uczniów koncentrowały się na dogłębnej analizie zanieczyszczenia powietrza w obrębie infrastruktury szkolnej. Zebrane dane empiryczne wykorzystano do opracowania propozycji optymalizacji wykorzystania przestrzeni i codziennej organizacji szkoły.

• Współpraca akademicka: uczniowie prowadzili pomiary i analizy w laboratoriach Wydziału Budownictwa i Nauk o Środowisku (WBiNoŚ) oraz Wydziału Mechanicznego (WM) Politechniki Białostockiej, jednocześnie zapoznając się z osiągnięciami studenckich kół naukowych.
• Wsparcie ze strony władz uczelni: Znaczenie projektu zostało docenione przez Rektorat Politechniki Białostockiej, który zorganizował oficjalne przyjęcia dla uczestników. Chcielibyśmy serdecznie podziękować rektorowi Politechniki Białostockiej, prof. dr inż. Katarzynie Halickiej, prof. dr Monice Kalinowskiej oraz dr inż. Adamowi Bajkowskiemu za życzliwość i wsparcie tej inicjatywy.
• Promocja regionu i program kulturalny: projekt zyskał znaczący wymiar promocyjny na poziomie regionalnym. Uczestnicy spotkali się z Prezydentem Miasta Białegostoku [Tadeusz Truskolaski, Tomasz Klim] i przedstawicielami władz Województwa Podlaskiego [Łukasz Prokorym, Wiesława Burnos, Jacek Piorunek], Burmistrzem Halle [Alexander Vogt] oraz Konsul Niemiec w Gdańsku [Cornelia Pieper]. Program edukacyjny obejmował:
• Edukację regionalną: wizyty w Białymstoku, Tykocinie (synagoga, zamek, muzeum, barokowy kościół) i Supraślu (Muzeum Ikon, Muzeum Sztuki Drukarskiej i Papiernictwa, monaster).
• Edukacja przyrodnicza i naukowa: wizyty w Rezerwacie Pokazowym Żubra Europejskiego w Kopnej Górze, w Planetarium Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku oraz na Wydziale Biologii i Wydziale Fizyki Uniwersytetu w Białymstoku.

2026: zwiększenie skali inicjatywy i partnerstwa interdyscyplinarne

Rok 2026 był przełomowy pod względem liczby uczestników oraz zakresu prowadzonych badań. Białystok gościł cztery grupy młodzieży z Niemiec, które realizowały różnorodne programy naukowe.

Wymiany w ramach Polsko-Niemieckiej Współpracy Młodzieży (PNWM)

Elisabeth-Gymnasium w Halle (27 uczestników z Polski, 18 z Niemiec) oraz Realschule Plus w Kirn (11 uczestników z Polski, 9 z Niemiec): zespoły realizowały projekty poświęcone analizom środowiskowym. Pierwsza grupa badała biologiczne i chemiczne zanieczyszczenie wody, natomiast druga przeprowadziła analizę ścieków z Białegostoku.

Projekty w ramach programu Erasmus+

Robert-Bosch-Berufskolleg w Duisburgu (57 uczestników z Niemiec): uczestnicy poznali potencjał gospodarczy i edukacyjny regionu podczas spotkania w Urzędzie Marszałkowskim z panem Jackiem Piorunkiem, członkiem Zarządu Województwa Podlaskiego. Część praktyczna obejmowała zajęcia w laboratoriach Wydziału Mechanicznego Politechniki Białostockiej (mikroskopia elektronowa, wirtualne symulatory spawania, kursy pierwszej pomocy). Opiekę nad grupą niemiecką sprawowali Tatjana Kiljan, Waldemar Gawenda i Andreas Faust. Program wizyty opracował mgr Artur Kuźmicz we współpracy z Amelią Sachnik.

Klara-Oppenheimer-Schule w Würzburgu (6 uczestników z Niemiec): grupa zrealizowała w języku angielskim interdyscyplinarny projekt porównawczy dotyczący jakości żywności oraz fizykochemicznych procesów starzenia produktów leczniczych. Opiekę nad grupą sprawowali Thomas Herter i Gerlinde Strauss. Program przygotował mgr Artur Kuźmicz we współpracy z Renate Wallner.

Teaching innovation:

Po raz pierwszy w historii projektu nauczyciele z Niemiec samodzielnie prowadzili wykłady, zajęcia wprowadzające i podsumowujące bezpośrednio w siedzibie ALO PB dla grupy polsko-niemieckiej, a także przeprowadzali eksperymenty laboratoryjne na Wydziale Biologii, Nauk Przyrodniczych i Nauk o Środowisku (WBiNoŚ).

Współpraca z Uniwersytetem Medycznym w Białymstoku (UMB): znaczącym punktem zwrotnym było nawiązanie ścisłej współpracy z Wydziałem Farmaceutycznym UMB, Centrum Symulacji Medycznej UMB oraz Zakładem Radiofarmacji UMB, gdzie regularnie odbywały się wykłady [m.in. na temat mikroplastiku w wodzie i organizmach oraz wykorzystania danio pręgowanego (Danio rerio) jako jednego z najważniejszych organizmów modelowych w badaniach biomedycznych, genetycznych i farmaceutycznych], a także zajęcia teoretyczne i praktyczne z zakresu ratownictwa medycznego w Centrum Symulacji Medycznej UMB, w którym łącznie przeszkolono 65 osób w zakresie ratownictwa medycznego. Szczególne wrażenie na uczniach ALO PB i Klara-Oppenheimer-Schule w Würzburgu wywarła wizyta w Zakładzie Radiofarmacji UMB, gdzie poznali wysoce specjalistyczne możliwości badawcze tej jednostki. Pragniemy złożyć szczególne podziękowania naukowcom UMB za otwarcie przed młodzieżą świata nowoczesnej medycyny i farmacji. Pragniemy wyrazić wdzięczność:

• prof. dr. hab. Wojciechowi Miltykowi,
• Prof. Alicja Rydzewska-Rosołowska, PhD (Med.),
• dr n. farm. Justynie Hermanowicz,
• dr n. farm. Annie Gromotowicz-Popławskiej,
• Agnieszka Ukalska, MA.

Ekologia i ochrona środowiska:

Projekt został rozszerzony o współpracę ze Strażą Miejską w Białymstoku. Uczestnicy wzięli udział w trzech warsztatach diagnostycznych z wykorzystaniem mobilnego laboratorium do badania jakości powietrza („Smogobusu”).

Po raz pierwszy uczniowie z Polski i Niemiec wspólnie uczestniczyli w zajęciach odbywających się w Niemczech i prowadzonych bezpośrednio przez niemiecką uczelnię techniczną – Wyższą Szkołę Zawodową w Bingen [Technische Hochschule Bingen] z siedzibą w Bingen am Rhein. Zajęcia w laboratoriach TU Bingen dotyczyły zanieczyszczenia wody, jakości wody, zielonych dachów i roślin przydatnych w przeciwdziałaniu efektowi miejskiej wyspy ciepła, a także metod zapobiegania degradacji zielonych dachów.

Lista szkół partnerskich:

Adres szkoły

	Nazwa szkoły
Elisabeth-Gymnasium	Murmansker Str. 14, 06130 Halle (Saale), Germany
Realschule Plus Kirn	Halmer Weg 27, 55606 Kirn, Germany
Robert-Bosch-Berufskolleg	August-Thyssen-Str. 45, 47166 Duisburg, Germany
Klara-Oppenheimer-Schule	Stettiner Str. 1, 97072 Würzburg, Germany

Skala i zakres projektu

Sieć partnerska MINT obejmuje cztery szkoły o różnych profilach edukacyjnych, zlokalizowane w czterech różnych regionach Niemiec.

Biorąc pod uwagę, że Akademickie Liceum Ogólnokształcące PB liczy około 250 uczniów, poziom uczestnictwa w 2026 roku osiągnął rekordową wartość:

• Wyjazdy zagraniczne uczniów ALO PB: 27 uczniów (Halle), 11 uczniów (Kirn).
• Grupy partnerskie goszczone w ALO PB: 18 osób (Halle), 9 osób (Kirn), 57 osób (Duisburg), 6 osób (Würzburg).
• Dane ogólne: łącznie 128 osób z Polski i Niemiec wzięło udział w wizytach studyjnych i międzynarodowych wymianach w zagranicznych instytucjach partnerskich. Jeszcze więcej uczniów i nauczycieli ALO PB, a także szkół partnerskich w Niemczech, było zaangażowanych w programy związane z przyjmowaniem grup zagranicznych.

Po raz pierwszy mgr Sylwia Dobkowska oraz Mateusz Nitkowski pełnili funkcję opiekunów młodzieży podczas wyjazdów zagranicznych. Szeroki zakres projektu przyciągnął również wolontariuszy – uczniów ALO PB, studentów oraz pracowników naukowych PB i UMB, którzy nie uczestniczyli w formalnej wymianie.

Transformacja cyfrowa: portal MINT

Jesienią 2026 roku przeprowadzono kompleksową modernizację oficjalnego portalu naukowo-edukacyjnego.

• Wielojęzyczność i obsługa: portal jest dostępny w trzech głównych językach (polskim, niemieckim i angielskim) oraz zawiera skrócone opisy celów programu w 10 dodatkowych językach.
• Nowa architektura cyfrowa: Dostosowanie strony internetowej do aktualnych standardów i szablonów internetowych Politechniki Białostockiej wymagało intensywnej pracy ze strony zespołu technicznego. Prace te przeprowadzili studenci Jakub Franczuk i Borys Chomicz pod kierunkiem mgr Artura Kuźmicza, przy merytorycznym i organizacyjnym wsparciu dr inż. Tomasza Huścio oraz inż. Sergiusza Jakuszewicza.
• Praktyczne znaczenie prezentowanych treści: portal gromadzi bogatą dokumentację multimedialną i wyniki badań. Raporty opracowane przez uczniów, obejmujące takie obszary jak fitotoksykologia, analiza wody oraz zanieczyszczenie powietrza i gleby, zawierają praktyczne, przyjazne środowisku zalecenia dotyczące infrastruktury szkolnej i uniwersyteckiej.

Cele projektu

Projekt MINT opiera się na konsekwentnym wdrażaniu zasad Polsko-Niemieckiej Współpracy Młodzieży (PNWM), określonych w Umowie międzyrządowej z 1991 roku. Cel naukowy łączy się z dążeniem do budowania wzajemnego zrozumienia pomiędzy młodymi pokoleniami Polaków i Niemców.

• Integracja i budowanie relacji: praca w zespołach laboratoryjnych oraz wspólny program kulturalny pomagają przełamywać bariery językowe i kulturowe.
• Rozwój kompetencji: uczestnicy doskonalą znajomość języka niemieckiego, angielskiego i polskiego w kontekście terminologii naukowej.
• Civic attitudes: International project work fosters attitudes of openness, responsibility and a sense of European community.

Podziękowania

Pragniemy podziękować organizacjom i osobom, których zaangażowanie umożliwiło realizację projektu MINT w latach 2025–2026:

• Polsko-Niemieckiej Współpracy Młodzieży (PNWM) – za finansowanie międzynarodowych wymian oraz eksperckie wsparcie udzielone przez panią E. Chmielewską i pana A. Motykę.
• Prezydentowi Miasta Białegostoku, Marszałkowi Województwa Podlaskiego oraz Burmistrzowi Tykocina – za wspieranie naszej inicjatywy współpracy międzyszkolnej, przyjmowanie kolejnych grup polsko-niemieckich, promocję miast i regionu, a także za niezwykle interesujące rozmowy i wymianę poglądów.
• Władzom Politechniki Białostockiej – na czele z Jego Magnificencją Rektorem Uczelni oraz Prorektorami – za udostępnienie zaplecza laboratoryjnego i wspieranie inicjatyw młodzieżowych.
• Dziekanom i pracownikom naukowym wydziałów Uczelni – w szczególności Wydziału Budownictwa i Nauk o Środowisku oraz Wydziału Mechanicznego.
• Władzom i pracownikom Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku – za umożliwienie uczniom pracy w specjalistycznych laboratoriach medycznych i farmaceutycznych.
• Dyrekcji Akademickiego Liceum Ogólnokształcącego Politechniki Białostockiej – za stworzenie warunków do rozwoju projektu oraz stałe wsparcie organizacyjne.