Mapowanie słów kluczowych SDG

Agenda na rzecz Zrównoważonego Rozwoju 2030, przyjęta przez wszystkie państwa członkowskie Organizacji Narodów Zjednoczonych, stanowi plan osiągnięcia lepszej przyszłości. Określone w niej Cele Zrównoważonego Rozwoju (SDG – Sustainable Development Goals) są wezwaniem do działania w celu promowania dobrobytu społecznego i gospodarczego przy jednoczesnej ochronie planety.

Cele Zrównoważonego Rozwoju stały się globalnym kompasem kierującym wysiłkami na rzecz bardziej zrównoważonego i sprawiedliwego świata. Badania pracowników akademickich mają prawdziwy potencjał do napędzania rzeczywistych zmian zgodnych z celami SDG. Jednym z istotnych narzędzi, które mogą wzmocnić wpływ badań i publikacji, połączyć je z globalną społecznością i zostawić widoczny ślad w krajobrazie akademickim są strategiczne słowa kluczowe. Rozumiejąc znaczenie wykorzystania wpływu słów kluczowych możemy skuteczniej poruszać się w środowisku akademickim, połączyć pracę z celami SDG i przyczynić się do realizacji jednej z misji Politechniki Białostockiej – promowania globalnego zrównoważonego rozwoju.

Wpływ słów kluczowych na widoczność publikacji

Czy wiesz, że odpowiednie dopasowanie słów kluczowych do Celów Zrównoważonego Rozwoju (SDG) ONZ może znacząco zwiększyć cytowalność Twoich publikacji oraz ich widoczność w rankingach międzynarodowych?

W świecie cyfrowych baz danych (takich jak Scopus, Web of Science czy Dimensions), algorytmy automatycznie skanują treści w poszukiwaniu fraz powiązanych z Agendą 2030. Dowiedz się, jak skutecznie mapować swoje publikacje, aby docierały do szerszego grona odbiorców.

Wykorzystaj uznane słowniki terminologii SDG

Algorytmy bibliometryczne nie interpretują znaczeń – one szukają konkretnych ciągów znaków. Aby Twoja praca została poprawnie skategoryzowana jako wspierająca dany cel SDG, używaj terminologii uznawanej przez czołowych wydawców naukowych.

• Elsevier SDG Research Intelligence: Wydawca ten opracował zaawansowane zestawy słów kluczowych (query strings) dla każdego z 17 celów. Ich stosowanie w abstraktach i słowach kluczowych to „złoty standard” w branży.

• The Auckland Approach: Jeden z najpopularniejszych na świecie otwartych zasobów, który pokazuje, jak przekładać język naukowy na język celów zrównoważonego rozwoju.

Strategia „Automatycznego Mapowania”

Zamiast zgadywać, które frazy są najskuteczniejsze, skorzystaj z narzędzi, które robią to za Ciebie na etapie przygotowywania manuskryptu:

• SDG Mapper (JRC): Narzędzie Komisji Europejskiej, które pozwala na analizę Twojego tekstu pod kątem jego zgodności z konkretnymi celami SDG. To idealny sposób na weryfikację „potencjału SDG” Twojej publikacji przed wysłaniem jej do redakcji.

• Dimensions.ai: Platforma ta automatycznie klasyfikuje miliony publikacji. Korzystając z filtrów SDG w tej bazie, możesz sprawdzić, jakie słowa kluczowe w Twojej dyscyplinie generują najwyższe wskaźniki cytowań.

Gdzie umieszczać słowa kluczowe?

Słowa kluczowe to tylko połowa sukcesu. Aby algorytmy działały na Twoją korzyść, wplataj terminologię SDG w strategiczne miejsca:

• Tytuł: Najważniejszy element dla wyszukiwarek. Jeśli to możliwe, wskaż, jak Twoje badanie adresuje problem zrównoważonego rozwoju.

• Abstrakt: Musi zawierać kontekst globalny. Użyj 2-3 fraz kluczowych pochodzących z oficjalnych słowników SDG.

• Keywords: Obok terminologii fachowej (Twojej dyscypliny), zawsze dodawaj frazy łączące badanie z odpowiednim SDG (np. „circular economy” dla celów środowiskowych, „social inclusion” dla celów społecznych).

Dlaczego warto to robić?

• Zwiększasz cytowalność: Publikacje powiązane z SDG są częściej pobierane i cytowane, ponieważ stają się częścią globalnej dyskusji nad rozwiązaniami dla planety.

• Wpływasz na pozycję uczelni: Dzięki poprawnemu mapowaniu Twoje prace są automatycznie uwzględniane w rankingach takich jak THE Impact Rankings.

• Wzmacniasz wpływ (Impact): Twoje badania zyskują szansę na dotarcie do osób tworzących polityki (policy makers) i instytucji międzynarodowych.

Baza SCOPUS Baza  SCOPUS to jedna z największych i najpopularniejszych naukowych baz danych, indeksująca tysiące publikacji naukowych z szerokiej gamy tematów. Platforma została założona w 2004 roku przez firmę Elsevier, skupiając informacje o opublikowanych pracach naukowych, takich jak artykuły w czasopismach naukowych, książki, materiały konferencyjne oraz patenty. W bazie Scopus rejestrowane są dane takie jak: pełne dane bibliograficzne, treści abstraktów (streszczeń), słowa kluczowe, prace cytowane (odnośniki do literatury), a także informacje o cytowaniach danego dokumentu. Z bazy Sopus korzystają również systemy rankingowe, które oceniają uczelnie wyższe za ich wkład w realizację celów SDG poprzez badania, nauczanie i zaangażowanie społeczne. Te systemy rankingowe zwracają uwagę na to, w jaki sposób instytucje akademickie wpływają na pozytywne zmiany i ochronę planety. Słowa kluczowe odgrywają tutaj ogromną rolę, ponieważ służą jako markery zaangażowania instytucji w podejmowanie globalnych wyzwań.

Włączając odpowiednie keywords związane z SDG do publikowanych tytułów, streszczeń i opisów, jak również oznaczanych słów kluczowych można sprawić, że publikacja stanie się świadectwem zaangażowania w realizację celów zrównoważonego rozwoju. 

Rankingi korzystające z bazy SCOPUS: Times Higher Education (THE) University Impact Rankings, Ranking Perspektywy 
 

• Listę Keywords&Keyphrases, która zawiera ponad 5000 słów kluczowych przyporządkowanych do 17 kategorii celów SDG. Zastosowanie ich podczas publikacji sprawi, że publikacja może stać się rozpoznawana jako praca na rzecz Celów Zrównoważonego Rozwoju. Dzięki temu nie tylko zwiększy się jej zasięg i potencjał naukowy, lecz również będzie miała ona jeszcze większy wpływ na prestiż Politechniki Białostockiej.

Biorąc pod uwagę wolumen publikacji w skali całego kraju w latach 2020–2025, najwyższe wartości odnotowano w następujących obszarach SDG:

• Cel 3 (Dobre zdrowie i jakość życia): 56 704 publikacje.

• Cel 9 (Innowacyjność, przemysł, infrastruktura): 17 067 publikacji.

• Cel 7 (Czysta i dostępna energia): 16 467 publikacji.

Najniższa liczba publikacji dla Polski w tym okresie dotyczy obszarów:

• Cel 1 (Koniec z ubóstwem): 1362 publikacje.

• Cel 5 (Równość płci): 2082 publikacje.

• Cel 14 (Życie pod wodą): 2628 publikacje.

W latach 2020–2025 w bazie Elsevier Scopus odnotowano łącznie 1251 (zdeduplikowanych) publikacji Politechniki Białostockiej.

W podziale na poszczególne cele szczegółowe sytuacja przedstawia się następująco:

Najwyższa liczba publikacji PB:

• Cel 7 (Czysta i dostępna energia) – 351 publikacji,

• Cel 9 (Innowacyjność, przemysł, infrastruktura) – 263 publikacje,

• Cel 3 (Dobre zdrowie i jakość życia) – 217 publikacji.

Natomiast największy udział Politechniki Białostockiej w stosunku do publikacji w kraju odnotowano dla celi:

• Cel 6 (Czysta woda i warunki sanitarne ) – 2,82%,
• Cel 7 (Czysta i dostępna energia) – 2,13%,
• Cel 13 (Działania w dziedzinie klimatu) – 1,87%,
• Cel 12 (Odpowiedzialna produkcja i konsumpcja) – 1,75%,
• Cel 11 (Zrównoważone miasta i społeczności) – 1,65%.

*Warto zwrócić uwagę na istotną zmianę w metodologii przypisywania publikacji do poszczególnych Celów Zrównoważonego Rozwoju przez Elsevier.  Zgodnie z nowym podejściem Elsevier, Cel 17 (Partnerstwa na rzecz celów) jest obecnie raportowany jako zdeduplikowany zbiór publikacji ze wszystkich pozostałych celów. Zastosowana metodologia mapowania publikacji do SDG 17 opiera się na agregacji unikalnych wyników z celów 1-16, zgodnie z aktualnymi standardami analitycznymi Elsevier Scopus. Takie podejście opiera się na założeniu, że każda aktywność badawcza wspierająca dowolny z celów szczegółowych jest de facto realizacją idei partnerstwa i współpracy na rzecz zrównoważonego rozwoju. W ramach tej metodologii, w latach 2020–2025 w bazie Scopus oznaczono 128 077 publikacji z Polski, z czego 1 251 (0,98%) to prace naukowców Politechniki Białostockiej.

Baza GOOGLE SCHOLAR 

Baza Google Scholar jest to darmowa, specjalistyczna wyszukiwarka internetowa amerykańskiej spółki Google Inc. służąca do przeszukiwania bazy danych zawierających publikacje naukowe z różnych dziedzin. W Google Scholar znaleźć możemy materiały z wielu dziedzin i źródeł: artykuły recenzowane, prace naukowe, książki, streszczenia i artykuły pochodzące z wydawnictw naukowych, towarzystw naukowych, repozytoriów materiałów zgłoszonych do publikacji, uniwersytetów i innych organizacji akademickich.

Rankingi korzystające z bazy Google Scholar : UI GreenMetric

Ranking UI GreenMetric jest organizowany od 2010 roku przez Uniwersytet Indonezyjski i jest jednym z najważniejszych i najbardziej prestiżowych rankingów uczelni, badającym zaangażowanie uczelni względem zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska. Celem twórców rankingu jest uzyskanie pełnego obrazu działań uczelni wyższych w odpowiedzi na wyzwania związane z zrównoważonym rozwojem oraz ocena skuteczności stosowanej polityki i komunikacji w tej dziedzinie. Realizacja oferty edukacyjnej i działań badawczych podejmowanych w obszarze zrównoważonego rozwoju jest jednym z kluczowych elementów ocenianych w rankingu. Kryterium to bada, między innymi, średnią liczbę indeksowanych w Google Scholar publikacji na temat środowiska i zrównoważonego rozwoju, w zakresie rocznym w ciągu minionych 3 lat.

Publikacje zliczane są na podstawie pięciu słów kluczowych: green, environment, sustainability, renewable energy, climate change.

Warto więc pamiętać by dołączyć te słowa do opisu publikacji, aby była ona rozpoznawana jako działanie na rzecz zrównoważonego rozwoju oraz miała realny wpływ na pozycję Politechniki Białostockiej w rankingu UI GreenMetric.

Dorobek Politechniki Białostockiej w latach 2017-2025 w zakresie publikacji rozpoznawanych jako publikacje SDG z uwzględnieniem słów kluczowych rankingu UI GreenMetric zobrazowany jest wykresem poniżej: 

W rankingu 2025 punktowane były publikacje Politechniki Białostockiej z lat 2022-2024.

Pełna lista publikacji PB z tego okresu z uwzględnieniem poszczególnych słów kluczowych znajduje się w linku poniżej: