Politechnika Białostocka rozwija współpracę naukową z Chińską Akademią Nauk

W dniach 9–18 października 2026 r. przedstawiciele Politechniki Białostockiej, prof. Kamil Śmierciew i dr hab. inż. Jerzy Gagan z Katedry Techniki Cieplnej Wydziału Mechanicznego, uczestniczyli w spotkaniach naukowych zorganizowanych przez Instytut Fizyki Technicznej i Chemii Chińskiej Akademii Nauk (Technical Institute of Physics and Chemistry, Chinese Academy of Sciences – TIPC CAS) w Pekinie. Wizyta obejmowała seminaria naukowe, spotkania z zespołami badawczymi oraz zapoznanie się z infrastrukturą laboratoryjną chińskiego instytutu. Wizyta naukowa odbyła się na zaproszenie i przy wsparciu finansowym Instytutu Fizyki Technicznej i Chemii Chińskiej Akademii Nauk (TIPC CAS). Drugą część wyjazdu stanowił udział w międzynarodowej konferencji 2026 China International Heat Pump Conference (CHPC 2026) w Szanghaju.

Jednym z najważniejszych rezultatów wizyty było formalne przedłużenie współpracy naukowej pomiędzy Politechniką Białostocką a Instytutem Fizyki Technicznej i Chemii Chińskiej Akademii Nauk. Podpisane porozumienie potwierdza wolę dalszego rozwijania wspólnych przedsięwzięć badawczych, wymiany wiedzy i doświadczeń oraz współpracy pomiędzy zespołami naukowymi obu instytucji.

Współpraca Politechniki Białostockiej z Instytutem Fizyki Technicznej i Chemii Chińskiej Akademii Nauk ma charakter długofalowy i koncentruje się przede wszystkim na zagadnieniach związanych z techniką cieplną, chłodnictwem, pompami ciepła oraz nowoczesnymi technologiami efektywnego wykorzystania energii. Efektem współpracy są wspólne przedsięwzięcia badawcze, publikacje naukowe oraz przygotowywanie międzynarodowych projektów. Jeden ze wspólnych projektów, finansowany przez stronę chińską, znajduje się obecnie w końcowej fazie realizacji.

Kontynuacją tych działań jest złożony wniosek badawczy pt. „Joint R&D on Cutting-edge Technologies of High-performance Heat Pumps Adaptable to Multi-climatic Conditions”, w ramach chińskiego programu National Key R&D Program of China – „Strategic Scientific and Technological Innovation Cooperation”, prowadzonego przez Ministerstwo Nauki i Technologii Chińskiej Republiki Ludowej (MOST). Projekt dotyczy rozwoju wysokosprawnych pomp ciepła przystosowanych do pracy w zróżnicowanych warunkach klimatycznych. Liderem przedsięwzięcia jest Instytut Fizyki Technicznej i Chemii Chińskiej Akademii Nauk, natomiast Politechnika Białostocka oraz polska firma M.A.S. Sp. z o.o. ze Starachowic są partnerami instytucjonalnymi wspólnego przedsięwzięcia badawczego.

Ważnym elementem pobytu w Chińskiej Akademii Nauk były seminaria poświęcone aktualnym problemom badawczym w dziedzinie chłodnictwa i techniki cieplnej.

Prof. Kamil Śmierciew przedstawił wyniki badań dotyczących korelacji współczynników prędkości w dyszach napędowych strumienic. Zagadnienie to ma istotne znaczenie dla dokładności modelowania i projektowania urządzeń strumienicowych wykorzystywanych m.in. w układach chłodniczych i pompach ciepła.

Dr hab. inż. Jerzy Gagan zaprezentował doświadczenia związane z badaniami i eksploatacją hybrydowych układów sprężarkowo-strumienicowych. Wystąpienie obejmowało wyzwania eksperymentalne, zagadnienia sterowania oraz problemy pojawiające się podczas praktycznej pracy tego rodzaju instalacji.

Spotkania były okazją do szczegółowych dyskusji naukowych, wymiany doświadczeń i identyfikacji obszarów dalszych wspólnych badań. Przedstawiciele Politechniki Białostockiej odwiedzili również laboratoria chińskiego instytutu, zapoznając się z prowadzonymi tam pracami badawczymi oraz zapleczem eksperymentalnym.

Kolejnym etapem wyjazdu był udział w międzynarodowej konferencji CHPC 2026, odbywającej się w dniach 13–16 października w Szanghaju. Wydarzenie zgromadziło przedstawicieli środowiska naukowego i przemysłowego zajmujących się rozwojem technologii pomp ciepła oraz ich zastosowaniem w nowoczesnych systemach energetycznych.

Podczas konferencji prof. Kamil Śmierciew przedstawił wyniki badań dotyczących trójstopniowej, wysokotemperaturowej amoniakalnej pompy ciepła o wydajności grzewczej około 2,5 MW. Zaprezentowane analizy koncentrowały się na wpływie doboru parametrów pracy poszczególnych stopni sprężania na efektywność energetyczną całego układu. Badana konfiguracja umożliwia uzyskanie temperatury skraplania na poziomie 90°C przy temperaturze parowania wynoszącej −20°C, co wskazuje na możliwości wykorzystania tego rodzaju technologii w przemysłowych procesach wymagających dostarczania ciepła o podwyższonej temperaturze.

Drugie wystąpienie poświęcone było badaniom eksperymentalnym dwufazowej strumienicy propanowej, wykorzystywanej do podwyższania ciśnienia czynnika roboczego w układach chłodniczych i pompach ciepła. Przedstawiono wyniki pomiarów rozkładu ciśnienia wewnątrz urządzenia, które pozwoliły zidentyfikować zjawisko intensywnej kondensacji pary oraz towarzyszące mu lokalne zmiany ciśnienia. Na podstawie uzyskanych wyników zaproponowano modyfikację geometrii komory mieszania, prowadzącą do ograniczenia strat przepływowych i poprawy parametrów pracy strumienicy.

Badania te mają znaczenie dla rozwoju nowoczesnych układów chłodniczych i pomp ciepła wykorzystujących strumienice do wspomagania procesu sprężania. Wyniki prac eksperymentalnych prowadzonych z wykorzystaniem propanu stanowią również podstawę do projektowania rozwiązań przeznaczonych dla amoniakalnych pomp ciepła o większych mocach grzewczych.

Udział w konferencji był okazją do zaprezentowania wyników badań prowadzonych na Politechnice Białostockiej oraz wymiany doświadczeń z przedstawicielami zagranicznych ośrodków naukowych i przedsiębiorstw.

– Październikowa wizyta w Chinach potwierdziła znaczenie międzynarodowej współpracy naukowej w rozwijaniu nowoczesnych technologii energetycznych. Podpisane porozumienia, wspólny wniosek projektowy oraz bezpośrednie kontakty pomiędzy zespołami badawczymi tworzą podstawy do dalszych wspólnych przedsięwzięć – mówi prof. Kamil Śmierciew. – Istotnym elementem tej współpracy jest również udział polskiego partnera przemysłowego, który pozwala łączyć badania naukowe z perspektywą praktycznego wdrażania opracowywanych rozwiązań.

Działania te wpisują się w rozwój badań prowadzonych na Politechnice Białostockiej w obszarze efektywności energetycznej, technologii pomp ciepła i nowoczesnych systemów cieplnych.