DACRIS: Revolutionary and sustainable cooling system for underground mining

DACRIS: Revolutionary and sustainable cooling system for underground mining (ID 24614), umowa o udzielaniu dalszych dotacji (wsparcie finansowe dla stron trzecich) w ramach umowy o partnerstwie w ramach Horyzotnu Europa PA2021/EIT/EIT RawMaterials z dnia 19.05.2021. Działanie w ramach KIC RawMaterials.

Konsorcjum projektu tworzy 4 partnerów:

DAC SP. Z O.O. – Lider
Politechnika Białostocka – Partner
Kompanija “BOKSIT” a.d. – Partner
SE&C IKE – Partner

Zapotrzebowanie na metale krytyczne ze względu na zieloną transformację doprowadziło do głębszych podziemnych operacji górniczych, które wymagają skutecznych środków zwalczania obciążeń termicznych, ponieważ pracownicy narażeni na stres cieplny stoją w obliczu poważnych zagrożeń dla zdrowia, bezpieczeństwa i wydajności. Ponadto sektor górniczy odpowiada za 4-7% globalnej emisji CO2, z czego 24-30% pochodzi z systemów chłodzenia. Obecne technologie borykają się z dwoma problemami: a) czynnikami chłodniczymi HFC/amoniakiem, które są toksyczne i/lub łatwopalne, przyczyniając się do 10% emisji gazów cieplarnianych oraz b) kosztami operacyjnymi (OPEX), na które wpływa 250% wzrost cen energii spowodowany kryzysem energetycznym. Innowacja DACRIS opiera się na opatentowanej technologii DAC, która wykorzystuje zasady dynamiki gazów do produkcji chłodu wraz z potencjalnym wykorzystaniem odpadowego ciepła. To rozwiązanie bezfreonowe, które poprawia wydajność chłodzenia nawet o 120%, redukując temperaturę o -61°C w porównaniu z technologiami testowymi, a jednocześnie zmniejsza zapotrzebowanie na infrastrukturę i wpływ kopalni na środowisko o 60%, przyczyniając się do 0,7-1% globalnej emisji gazów cieplarnianych. Ocena oddziaływania na środowisko zostanie przeprowadzona przez SEC IKE, a technologia DACRIS zostanie zaprezentowana w podziemnych kopalniach boksytów Boksit a.d. o powierzchni ponad 50 km². Działania edukacyjne oraz wsparcie techniczne w zakresie DAC będą realizowane przez Politechnikę Białostocką.

Kluczowy zespół projektowy tworzą:

prof. dr hab. inż. Dariusz Butrymowicz,
dr hab. inż. prof. PB Kamil Śmierciew,
dr hab. inż. prof. PB Jerzy Gagan,
dr inż. hab. Paweł Dzienis,
dr inż. Adam Dudar,
dr inż. Michał Łukaszuk,
mgr inż. Paweł Jakończuk
mgr inż. Andrzej Pawluczuk,
mgr inż. Mateusz Pawłowski
mgr inż. Adam Kuryłowicz

Okres realizacji: 01.07.2025 – 31.12.2026

Budżet projektu: 1 207 500 EUR, z czego budżet Politechniki Białostockiej wynosi 185 000 EUR.