{"id":18023,"date":"2023-01-07T00:38:06","date_gmt":"2023-01-06T23:38:06","guid":{"rendered":"https:\/\/pb.edu.pl\/sjo\/?page_id=18023"},"modified":"2023-02-06T13:52:13","modified_gmt":"2023-02-06T12:52:13","slug":"stanislaw-moniuszko","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/pb.edu.pl\/sjo\/polish-lab\/czy-wiecie-ze\/stanislaw-moniuszko\/","title":{"rendered":"Inspiruj\u0105ce"},"content":{"rendered":"

 <\/p>\n

Stanis\u0142aw Moniuszko,<\/strong><\/span> kompozytor, dyrygent i pedagog, nazywany jest ojcem polskiej opery narodowej<\/strong>. By\u0142 jednym z najwybitniejszych kompozytor\u00f3w polskiego romantyzmu, obok Fryderyka Chopina i Henryka Wieniawskiego. Utwory, kt\u00f3re przynios\u0142y mu s\u0142aw\u0119 i uznanie w szerokich kr\u0119gach meloman\u00f3w w ca\u0142ej Europie, to pie\u015bni, utwory symfoniczne, operetki i w\u0142a\u015bnie pi\u0119kne opery. Te najbardziej \u2018narodowe\u2019 to Halka<\/em> i Straszny Dw\u00f3r<\/em>, ale skomponowa\u0142 ich w sumie 20.<\/span><\/p>\n

Jego opery to arcydzie\u0142a, pe\u0142ne barwnych scen rodzajowych, ujmuj\u0105ce i melodyjne, a mimo to wyj\u0105tkowo rzadko pojawiaj\u0105 one si\u0119 na najwi\u0119kszych scenach operowych \u015bwiata. Dlaczego? Powodem jest prawdziwie narodowy charakter tych dzie\u0142. Ich tre\u015bci osadzone w polskiej historii i kulturze, pe\u0142ne s\u0105 element\u00f3w polskiej muzyki ludowej.<\/span><\/p>\n

Moniuszko \u017cy\u0142 w latach 1819-1872, w trudnym czasie, kiedy Polska by\u0142a pod zaborami, istnia\u0142a tylko w sercach Polak\u00f3w.<\/strong> Ca\u0142a jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 nacechowana by\u0142a motywami polskiego folkloru, mi\u0142o\u015bci\u0105 do polskich tradycji i do Ojczyzny.<\/span><\/p>\n

W roku 1843 zacz\u0105\u0142 wydawa\u0107 \u015apiewnik Domowy<\/em>, kt\u00f3ry ukazywa\u0142 si\u0119 cyklicznie przez kilkana\u015bcie lat. Zawiera\u0142 zestawy pie\u015bni ” do codziennego u\u017cytku”, za kt\u00f3re Moniuszk\u0119 pokocha\u0142y rzesze rodak\u00f3w. Wykonywane w salonach i na dworach utwory francuskie i w\u0142oskie, zosta\u0142y zast\u0105pione pie\u015bniami Moniuszki. Zreszt\u0105, s\u0105 \u015bpiewane do dnia dzisiejszego. Wszyscy znamy Prz\u0105\u015bniczk\u0119, Krakowiaczka, Znasz-li ten kraj <\/em>czy \u015awiteziank\u0119.<\/em> Tych pie\u015bni zebranych w 12 zeszytach by\u0142o a\u017c 268.<\/span><\/p>\n

 Najs\u0142ynniejszym jego utworem jest bez w\u0105tpienia Halka<\/em> wystawiona po raz pierwszy w 1854 roku w Wilnie. Wkr\u00f3tce Halka<\/em> mia\u0142a premiery na licznych scenach europejskich, m.in. w Krakowie, Odessie, Pradze, Wiedniu, Kijowie, we Lwowie, Petersburgu, itd.  Po sukcesie tej opery Moniuszko zosta\u0142 powo\u0142any na stanowisko pierwszego dyrygenta Opery Polskiej w warszawskim Teatrze Wielkim.<\/span><\/p>\n

Z ciekawostek warto wspomnie\u0107, \u017ce mia\u0142 dziesi\u0119cioro dzieci i cz\u0119sto spore d\u0142ugi, kt\u00f3re sumiennie sp\u0142aca\u0142, gdy tylko zarobi\u0142 kolejne pieni\u0105dze. Podobno lubi\u0142 wystawne \u017cycie, a dom Moniuszk\u00f3w skupia\u0142 inteligencj\u0119 literack\u0105 i artystyczn\u0105 Wilna,  a potem Warszawy.<\/span><\/p>\n

I jeszcze akcent lokalny: Opera i Filharmonia Podlaska \u2013 Europejskie Centrum Sztuki w Bia\u0142ymstoku imienia<\/em> Stanis\u0142awa Moniuszki.<\/span><\/p>\n