{"id":2961,"date":"2026-03-04T12:19:00","date_gmt":"2026-03-04T11:19:00","guid":{"rendered":"https:\/\/pb.edu.pl\/pzp\/?p=2961"},"modified":"2026-03-04T12:20:24","modified_gmt":"2026-03-04T11:20:24","slug":"ambasadorowie-zycia-w-trzezwosci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pb.edu.pl\/pzp\/ambasadorowie-zycia-w-trzezwosci\/","title":{"rendered":"Ambasadorowie \u017cycia w trze\u017awo\u015bci"},"content":{"rendered":"<div class=\"h3\">Trze\u017awo\u015b\u0107 jest sexy. Coraz wi\u0119cej os\u00f3b wybiera \u015bwiadome \u017cycie bez alkoholu. Dlatego, \u017ce wiedz\u0105, \u017ce trze\u017awo\u015b\u0107 oznacza lepsz\u0105 kondycj\u0119 fizyczn\u0105, jasno\u015b\u0107 umys\u0142u oraz pewno\u015b\u0107 siebie. To postawa promuj\u0105ca autentyczno\u015b\u0107, kontrol\u0119 nad \u017cyciem i dbanie o siebie. To jeden z element\u00f3w profilaktyki zdrowia psychicznego.<\/div>\n<div style=\"clear: both\">&nbsp;<\/div>\n<p>3 miliony \u201ema\u0142pek\u201d i 16 milion\u00f3w piw sprzedaje si\u0119 dziennie w Polsce (w tym 1\/3 przed po\u0142udniem). Mamy 1 milion os\u00f3b uzale\u017cnionych, kwalifikuj\u0105cych si\u0119 do leczenia, 50 tysi\u0119cy zgon\u00f3w. 70% rozwod\u00f3w ma pod\u0142o\u017ce alkoholowe. 2 miliony dzieci w Polce \u017cyje w rodzinach z problemem&nbsp; alkoholowym. Dane statystyczne s\u0105 przera\u017caj\u0105ce, dlatego do bycia ambasadorami \u017cycia w trze\u017awo\u015bci uczestnik\u00f3w wyk\u0142adu <em>Etanol, czyli pomi\u0119dzy przyjemno\u015bci\u0105 a cierpieniem<\/em> &nbsp;27 lutego zach\u0119ca\u0142 Wojciech Wolak.<\/p>\n<p>Czy istnieje norma, kt\u00f3r\u0105 z pewno\u015bci\u0105 mo\u017cemy wykorzysta\u0107 przy ocenie, czy mowa ju\u017c o problemie z alkoholem? Najlepsz\u0105 norm\u0105 w przypadku picia alkoholu mo\u017ce by\u0107 pytanie: Czy tobie to przeszkadza? Pr\u00f3ba autodiagnozy powinna obejmowa\u0107 refleksj\u0119, czy twoje funkcje zostaj\u0105 upo\u015bledzone, ale spojrzenie musi dotyczy\u0107 twojego funkcjonowania w czasie. Czy wcze\u015bniej zachowywa\u0142e\u015b si\u0119 inaczej, mia\u0142e\u015b inne priorytety, mo\u017ce wi\u0119cej ch\u0119ci do jaki\u015b aktywno\u015bci? A mo\u017ce wiesz, \u017ce robisz co\u015b, co ci szkodzi, ale nadal to robisz, tak\u017ce mimo pr\u00f3b \u201ekontroli\u201d?<\/p>\n<p>Alkoholizm to choroba przewlek\u0142a, post\u0119puj\u0105ca, potencjalnie \u015bmiertelna, wymagaj\u0105ca leczenia. Nie ust\u0119puje samoistnie. Nie jest kwesti\u0105 silnej woli. Nie jest te\u017c problemem jednostki, bo choruje ca\u0142y system.<\/p>\n<p>Przy tym, cz\u0119sto pojawia si\u0119 pytanie: czy wolna wola istnieje? Eksperyment przeprowadzony przez neurobiologa Benjamina Libeta w latach 80. wykaza\u0142, \u017ce m\u00f3zg zaczyna przygotowywa\u0107 si\u0119 do ruchu (tzw. potencja\u0142 gotowo\u015bci) na setki milisekund (ok. 350 ms) zanim \u015bwiadoma osoba poczuje ch\u0119\u0107 wykonania tej czynno\u015bci, co podwa\u017cy\u0142o tradycyjne rozumienie wolnej woli, sugeruj\u0105c, \u017ce \u015bwiadoma decyzja mo\u017ce by\u0107 jedynie iluzj\u0105 lub p\u00f3\u017aniejszym &#8222;usprawiedliwieniem&#8221; dzia\u0142ania ju\u017c zainicjowanego nie\u015bwiadomie.<\/p>\n<p>Najwa\u017cniejsze, \u017ce nie trzeba by\u0107 alkoholikiem, \u017ceby ponosi\u0107 straty spowodowane piciem alkoholu. Ponadto alkoholizm to choroba bardzo demokratyczna, choruj\u0105 na ni\u0105 reprezentanci wszystkich grup spo\u0142ecznych i zawod\u00f3w: prawnicy, studenci, nauczyciele, kasjerzy, bezrobotni itd.<\/p>\n<p>Co dzieje si\u0119 w m\u00f3zgu cz\u0142owieka?<\/p>\n<p>Alkohol uruchamia uk\u0142ad nagrody. Tworzy si\u0119 biochemiczna mieszanka. Podczas picia alkoholu ro\u015bnie poziom dopaminy, kt\u00f3ra zdaje si\u0119 szepta\u0107: to, co robisz, jest wa\u017cne, daje poczucie ulgi. Wzmacnia si\u0119 dzia\u0142anie GABA, czyli g\u0142\u00f3wnego neuroprzeka\u017anika hamuj\u0105cego, kt\u00f3ry podpowiada, \u017ce to, co robisz jest bezpieczne (cho\u0107 cz\u0119sto nie jest), za\u015b hamuje glutaminian (neuroprzeka\u017anik pobudzaj\u0105cy), kt\u00f3ry spowalnia my\u015blenie i powoduje zaburzenia pami\u0119ci. St\u0105d pod wp\u0142ywem alkoholu cz\u0142owiek cz\u0119sto zachowuje si\u0119 irracjonalnie i bardzo ryzykownie. Chwilowo zwi\u0119ksza si\u0119 dost\u0119pno\u015b\u0107 serotoniny, ale rozregulowuj\u0105 si\u0119 jej receptory i obni\u017ca bazowy poziom, podnosi si\u0119 poziom kortyzolu. Choroba alkoholowa ma wp\u0142yw na mechanizm zaprzeczenia, upo\u015bledza my\u015blenie \u2013 cz\u0142owiek nie dostrzega problemu.<\/p>\n<p>Ponadto alkohol jest najgorszym lekiem na l\u0119k, bo w rzeczywisto\u015bci go podnosi. Jest ogromnym bod\u017acem stresowym dla cz\u0142owieka. Pod wp\u0142ywem alkoholu l\u0119k spada sztucznie i chwilowo, kiedy cz\u0142owiek trze\u017awieje skala l\u0119ku&nbsp; w nim ro\u015bnie. Cz\u0119sto mamy do czynienia z cyklem l\u0119kowo-alkoholowym, to dlatego trudno wyj\u015b\u0107 z ci\u0105gu alkoholowego.<\/p>\n<p>Dzia\u0142anie alkoholu wzmacnia wi\u0119kszo\u015b\u0107 zaburze\u0144 psychicznych. Zwi\u0105zek pomi\u0119dzy spo\u017cyciem alkoholu a wieloma zaburzeniami jest silny, dwukierunkowy i klinicznie istotny.<\/p>\n<p>Bardzo wa\u017cny jest czas inicjacji alkoholowej. A\u017c 40% os\u00f3b pij\u0105cych przed 15. rokiem \u017cycia pije szkodliwie w \u017cyciu doros\u0142ym. Etanol niszczy m\u00f3zg doros\u0142ego, ale u pij\u0105cego nastolatka po prostu nigdy si\u0119 w pe\u0142ni nie rozwinie. Po odstawieniu alkoholu m\u00f3zg nie nadrobi ju\u017c straconego czasu.<\/p>\n<p>Dlaczego ludzie si\u0119gaj\u0105 po alkohol?<\/p>\n<p>Rozr\u00f3\u017cniamy:<\/p>\n<p><strong><u>przyczyny spo\u0142eczne:<\/u><\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>kultura i tradycja: alkohol jest integraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 polskich uroczysto\u015bci (rodzinnych, firmowych), co normalizuje jego spo\u017cycie od najm\u0142odszych lat, a brak picia mo\u017ce by\u0107 pi\u0119tnowany,<\/li>\n<li>spo\u0142eczne przyzwolenie: silna aprobata spo\u0142eczna, obecno\u015b\u0107 alkoholu w mediach i du\u017ca dost\u0119pno\u015b\u0107 sklep\u00f3w tworz\u0105 \u015brodowisko sprzyjaj\u0105ce piciu,<\/li>\n<li>presja r\u00f3wie\u015bnicza i spo\u0142eczna: ch\u0119\u0107 dopasowania si\u0119 do grupy, zaimponowania innym, l\u0119k przed odrzuceniem, a tak\u017ce presja zwi\u0105zana z rolami p\u0142ciowymi (np. m\u0119sko\u015b\u0107) i oczekiwaniami zawodowymi,<\/li>\n<li>stres i szybkie tempo \u017cycia: poszukiwanie \u0142atwej ulgi w stresie i napi\u0119ciu codzienno\u015bci, co sprzyja si\u0119ganiu po alkohol samoleczenie + mity,<\/li>\n<li>\u015brodowisko rodzinne: wzorce wyniesione z domu, gdzie picie alkoholu by\u0142o norm\u0105 (alkoholizm rodzic\u00f3w), zaburzenia, przemoc i brak wsparcia emocjonalnego,<\/li>\n<li>media i kultura popularna: promowanie stylu \u017cycia z alkoholem, przedstawianie picia jako formy zabawy i relaksu,<\/li>\n<li>pozycja spo\u0142eczna i wykszta\u0142cenie: stereotypy m\u00f3wi\u0105, \u017ce alkoholizm dotyczy tylko marginesu, ale dotyka os\u00f3b o r\u00f3\u017cnym statusie, a wysokie stanowiska r\u00f3wnie\u017c generuj\u0105 stres sprzyjaj\u0105cy na\u0142ogom.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong><u>przyczyny biologiczne:<\/u><\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>genetyka: dziedziczenie predyspozycji do uzale\u017cnie\u0144, zwi\u0119kszone ryzyko w rodzinach z histori\u0105 na\u0142og\u00f3w,<\/li>\n<li>neurobiologia: uk\u0142ad nagrody (dopaminergiczny): intensywne uwalnianie dopaminy po substancjach prowadzi do silnego uczucia euforii i &#8222;uczenia si\u0119&#8221; przez m\u00f3zg poszukiwania stymulacji. Neuroprzeka\u017aniki: zmiany w poziomach serotoniny, noradrenaliny i dopaminy, co wp\u0142ywa na nastr\u00f3j i kontrol\u0119 impuls\u00f3w,<\/li>\n<li>indywidualna reakcja na substancje: wysoka tolerancja: mniejsze odczuwanie efekt\u00f3w pocz\u0105tkowo, co sk\u0142ania do wi\u0119kszych dawek. S\u0142absza reakcja awersyjna: mniejsze lub brak nieprzyjemnych objaw\u00f3w (np. kaca), co u\u0142atwia regularne picie\/u\u017cywanie,<\/li>\n<li>metabolizm: r\u00f3\u017cnice w enzymach, kt\u00f3re wp\u0142ywaj\u0105 na to, jak szybko organizm metabolizuje substancje (np. alkohol), a tym samym na intensywno\u015b\u0107 dozna\u0144,<\/li>\n<li>zaburzenia wsp\u00f3\u0142wyst\u0119puj\u0105ce (podw\u00f3jna diagnoza): depresja, zaburzenia l\u0119kowe, choroba dwubiegunowa cz\u0119sto wsp\u00f3\u0142wyst\u0119puj\u0105 z uzale\u017cnieniami i mog\u0105 zwi\u0119ksza\u0107 ryzyko ich rozwoju i nawrot\u00f3w.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Najwa\u017cniejsze s\u0105 jednak <u>przyczyny psychologiczne:<\/u><\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>l\u0119k i napi\u0119cie wewn\u0119trzne: l\u0119k uog\u00f3lniony, napi\u0119cie somatyczne, ci\u0105g\u0142a czujno\u015b\u0107, przeci\u0105\u017cenie odpowiedzialno\u015bci\u0105, alkohol daje kr\u00f3tk\u0105 ulg\u0119, ale d\u0142ugofalowo nasila l\u0119k,<\/li>\n<li>regulacja emocji (a w\u0142a\u015bciwie jej brak): alkohol staje si\u0119 \u201elekiem\u201d na l\u0119k, sposobem na z\u0142o\u015b\u0107, ucieczk\u0105 od wstydu, znieczuleniem smutku, osoba nie pije \u201edla przyjemno\u015bci\u201d, tylko \u017ceby co\u015b przesta\u0107 czu\u0107,<\/li>\n<li>wyuczone mechanizmy radzenia sobie: picie jako nagroda, picie jako kara, picie jako spos\u00f3b odreagowania, m\u00f3zg uczy si\u0119: alkohol = rozwi\u0105zanie (cho\u0107 fa\u0142szywe),<\/li>\n<li>trudno\u015bci w radzeniu sobie: ze stresem, brakiem granic, perfekcjonizmem, nadodpowiedzialno\u015bci\u0105, chronicznym przeci\u0105\u017ceniem, alkohol staje si\u0119 jedynym \u201eOFF-em\u201d,<\/li>\n<li>klej spo\u0142eczny: \u201ebez alkoholu jestem niewystarczaj\u0105cy\u201d, \u201enie umiem by\u0107 sob\u0105\u201d, \u201emusz\u0119 si\u0119 rozlu\u017ani\u0107, \u017ceby pasowa\u0107\u201d, alkohol staje si\u0119 protez\u0105 to\u017csamo\u015bci.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Alkoholizm rzadko zaczyna si\u0119 od alkoholu, najcz\u0119\u015bciej przyczyn\u0105 s\u0105 nierozpoznane emocje.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Je\u015bli podejrzewasz, \u017ce mo\u017cesz mie\u0107 problem z piciem alkoholu, skorzystaj z pomocy!<\/strong><\/p>\n<p>W Polsce \u0142atwo dost\u0119pne s\u0105 r\u00f3\u017cne formy:<\/p>\n<ol>\n<li>DETOKS \u2013 bezpieczne odstawienie,<\/li>\n<li>TERAPIA INDYWIDUALNA \u2013 przyczyny, mechanizmy, emocje,<\/li>\n<li>TERAPIA GRUPOWA \u2013 konfrontacja + wsparcie,<\/li>\n<li>ODDZIA\u0141 DZIENNY\/STACJONARNY \u2013 intensywna praca,<\/li>\n<li>TERAPIA AMBULATORYJNA \u2013 leczenie \u201ew \u017cyciu\u201d,<\/li>\n<li>FARMAKOTERAPIA \u2013 wsparcie, nie cud,<\/li>\n<li>AA \/ WSP\u00d3LNOTY \u2013 trze\u017awienie d\u0142ugoterminowe,<\/li>\n<li>TERAPIA RODZIN \/ PARTNER\u00d3W \u2013 bez niej cz\u0119sto si\u0119 nie udaje.<\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>&nbsp;<\/strong><\/p>\n<p><em>Kinga Jatkowska-\u0141ukaszuk<\/em><\/p>\nngg_shortcode_0_placeholder\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Relacja z wyk\u0142adu Etanol, czyli pomi\u0119dzy przyjemno\u015bci\u0105 a cierpieniem<\/p>\n","protected":false},"author":110,"featured_media":2962,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-2961","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bez-kategorii"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pb.edu.pl\/pzp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2961","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pb.edu.pl\/pzp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pb.edu.pl\/pzp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pb.edu.pl\/pzp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/110"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pb.edu.pl\/pzp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2961"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/pb.edu.pl\/pzp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2961\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2986,"href":"https:\/\/pb.edu.pl\/pzp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2961\/revisions\/2986"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pb.edu.pl\/pzp\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2962"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pb.edu.pl\/pzp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2961"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pb.edu.pl\/pzp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2961"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pb.edu.pl\/pzp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2961"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}