{"id":2552,"date":"2025-06-23T14:26:43","date_gmt":"2025-06-23T12:26:43","guid":{"rendered":"https:\/\/pb.edu.pl\/pzp\/?p=2552"},"modified":"2025-06-25T09:41:02","modified_gmt":"2025-06-25T07:41:02","slug":"co-jesc-zeby-chronic-sie-przed-depresja-psychodietetyk-o-chorobie-i-stylu-zycia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pb.edu.pl\/pzp\/co-jesc-zeby-chronic-sie-przed-depresja-psychodietetyk-o-chorobie-i-stylu-zycia\/","title":{"rendered":"Co je\u015b\u0107, \u017ceby chroni\u0107 si\u0119 przed depresj\u0105? Dr n. o zdr. Damian Parol o chorobie i stylu \u017cycia"},"content":{"rendered":"<div class=\"h3\">\n<p>Dr n. o zdr. Damian Parol t\u0142umaczy\u0142 18 czerwca, jak styl \u017cycia i aktywno\u015b\u0107 fizyczna wp\u0142ywa na ryzyko zachorowania i przebieg depresji. Podczas kolejnego wyk\u0142adu w ramach profilaktyki zdrowia psychicznego spo\u0142eczno\u015b\u0107 uczelni pozna\u0142a te\u017c za\u0142o\u017cenia diety przeciwzapalnej.<\/p>\n<div style=\"clear: both\">&nbsp;<\/div>\n<\/div>\n<p>Ryzyko wyst\u0105pienia w&nbsp;ci\u0105gu \u017cycia tzw. du\u017cej depresji (major depression) szacowane jest na ok. 10%. Dietetyk zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 na wag\u0119 leczenia farmakologicznego, podkre\u015bli\u0142, \u017ce zale\u017cno\u015b\u0107 mi\u0119dzy antydepresantami a przybieraniem na wadze jest z\u0142o\u017cona. Badania wskazuj\u0105, \u017ce z\u0142a dieta, przyczyniaj\u0105ca si\u0119 do powstawania stanu zapalnego w organizmie b\u0119dzie wzmaga\u0107 ryzyko depresji. Dzia\u0142a tu mechanizm b\u0142\u0119dnego ko\u0142a \u2013 trudno powiedzie\u0107, co by\u0142o pierwsze: prozapalna dieta czy depresja. Warto wiedzie\u0107, \u017ce w przegl\u0105dzie systematycznym z 2021 roku wykazano, \u017ce dieta z deficytem energetycznym zmniejsza\u0142a objawy depresji \u2013 wielko\u015b\u0107 efektu by\u0142a od ma\u0142ej do umiarkowanej (effect size 0,2 do 0,6). W jednej z prac zauwa\u017cono, \u017ce do poprawy by\u0142a potrzebna utrata jedynie nieca\u0142ych 2 kg.<\/p>\n<p>W leczeniu depresji nie wolno oddziela\u0107 wp\u0142ywu diety i aktywno\u015bci fizycznej od lek\u00f3w i psychoterapii. Najlepsze efekty osi\u0105ga si\u0119 w po\u0142\u0105czeniu wszystkich mo\u017cliwych form wsparcia. Przy czym pami\u0119ta\u0107 trzeba, \u017ce samodzielne w\u0142\u0105czanie suplement\u00f3w i adaptogen\u00f3w przy leczeniu farmakologicznym mo\u017ce zaburzy\u0107 leczenie.<\/p>\n<p>Do czynnik\u00f3w, jakie mog\u0105 zwi\u0119ksza\u0107 ryzyko wyst\u0105pienia depresji zaliczamy:<\/p>\n<ul>\n<li>niedobory witamin \u2013 szczeg\u00f3lnie z grupy B i D ,<\/li>\n<li>niedobory sk\u0142adnik\u00f3w mineralnych \u2013 szczeg\u00f3lnie \u017celaza, cynku, magnezu i selenu,<\/li>\n<li>niedob\u00f3r wielonienasyconych kwas\u00f3w t\u0142uszczowych \u2013 szczeg\u00f3lnie EPA,<\/li>\n<li>niska poda\u017c b\u0142onnika \u2013 via mikrobiom: SFA, czynniki prozapalne,<\/li>\n<li>czynniki prozapalne i peroksydacyjne.<\/li>\n<\/ul>\n<p>A co z czekolad\u0105? Czy mo\u017ce pomaga\u0107? Tak! Ta o wysokiej zawarto\u015bci kakao (min. 70%) zmniejsza nasilenie depresji.<\/p>\n<p>Czy powiedzenie \u201eid\u017a pobiega\u0107\u201d jest a\u017c tak g\u0142upie? Je\u015bli jest to porada umniejszaj\u0105ca powag\u0119 choroby, jak\u0105 jest depresja, to jest to szkodliwa rada. Ale badanie z 2023 roku wykaza\u0142o por\u00f3wnywalno\u015b\u0107 skuteczno\u015bci leczenia farmakologicznego z aktywno\u015bci\u0105 fizyczn\u0105 (45 minutowym bieganiem 2-3 razy w tygodniu). Pami\u0119ta\u0107 nale\u017cy, \u017ce wiele os\u00f3b z ci\u0119\u017ckim przebiegiem depresji nie b\u0119dzie w stanie bez lek\u00f3w podj\u0105\u0107 \u017cadnej aktywno\u015bci fizycznej.<\/p>\n<p>Ale, je\u015bli co\u015b jest dobre dla naszego zdrowia, to b\u0119dzie te\u017c dobre dla naszego m\u00f3zgu. I odwrotnie. Nie mo\u017cna bowiem oddziela\u0107 cia\u0142a od m\u00f3zgu. Du\u017ce korzy\u015bci wykazuje ka\u017cda aktywno\u015b\u0107 fizyczna, por\u00f3wnywalne s\u0105 plusy biegania, treningu si\u0142owego czy jogi. Nawet wykonywanie przynajmniej 7000 krok\u00f3w w&nbsp;por\u00f3wnaniu z mniejsz\u0105 liczb\u0105 wi\u0105\u017ce si\u0119 z 31% mniejszym ryzykiem depresji. Ka\u017cde dodatkowe 1000 krok\u00f3w dziennie powi\u0105zano z 9% mniejszym ryzykiem depresji.<\/p>\n<p>Co je\u015b\u0107, \u017ceby chroni\u0107 si\u0119 przed depresj\u0105?<\/p>\n<ul>\n<li>warzywa i owoce \u2013 szczeg\u00f3lnie bor\u00f3wki (polifenole),<\/li>\n<li>pe\u0142noziarniste zbo\u017ca i ro\u015bliny str\u0105czkowe (b\u0142onnik),<\/li>\n<li>t\u0142uste ryby morskie (EPA i DHA),<\/li>\n<li>czekolad\u0119 (min. 70% kakao),<\/li>\n<li>ograniczy\u0107 \u017cywno\u015b\u0107 wyskoprzetworzon\u0105 (NKT, trans, s\u00f3l),<\/li>\n<li>unika\u0107 nadmiaru kalorii!<\/li>\n<\/ul>\n<p>Podsumowuj\u0105c: pami\u0119tajmy, \u017ce to lekarz dobiera odpowiednie narz\u0119dzia, przygotowuje indywidualne zalecenia i dobiera interwencje! Jedn\u0105 z lepiej udokumentowanych teorii depresji jest ta m\u00f3wi\u0105ca o&nbsp;jej zapalnym pod\u0142o\u017cu \u2013 otwiera to drog\u0119 do interwencji dietetycznych i treningowych. Interwencje ze stylu \u017cycia i farmakologia oraz psychoterapia nie stoj\u0105 w opozycji \u2013 wr\u0119cz powinny by\u0107 one \u0142\u0105czne ze sob\u0105. Aktywno\u015b\u0107 fizyczna daje popraw\u0119 na podobnym poziomie jak&nbsp;antydepresanty (40 \u2013 50%), jednocze\u015bnie ka\u017cda aktywno\u015b\u0107 (nawet chodzenie) jest pomocna.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Wyk\u0142ad sfinansowany zosta\u0142 w ramach programu Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wy\u017cszego pod nazw\u0105 Politechniczna Sie\u0107 VIA CARPATIA.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>Kinga Jatkowska-\u0141ukaszuk<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\nngg_shortcode_0_placeholder\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wyk\u0142ad psychodietetyka w Politechnice Bia\u0142ostockiej<\/p>\n","protected":false},"author":159,"featured_media":2594,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-2552","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bez-kategorii"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pb.edu.pl\/pzp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2552","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pb.edu.pl\/pzp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pb.edu.pl\/pzp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pb.edu.pl\/pzp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/159"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pb.edu.pl\/pzp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2552"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/pb.edu.pl\/pzp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2552\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pb.edu.pl\/pzp\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2594"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pb.edu.pl\/pzp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2552"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pb.edu.pl\/pzp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2552"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pb.edu.pl\/pzp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2552"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}