{"id":6376,"date":"2026-10-25T18:19:01","date_gmt":"2026-10-25T17:19:01","guid":{"rendered":"https:\/\/pb.edu.pl\/mint-new\/spolecznosc\/odkryj-regiony\/poznaj-podlasie\/"},"modified":"2026-10-28T21:41:07","modified_gmt":"2026-10-28T20:41:07","slug":"poznaj-podlasie","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/pb.edu.pl\/mint\/pl\/spolecznosc\/odkryj-regiony\/poznaj-podlasie\/","title":{"rendered":"Poznaj Podlasie"},"content":{"rendered":"<div>Podlasie<\/div>\n<p>Podlasie to wyj\u0105tkowy mikrokosmos, w kt\u00f3rym \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 w\u0105tki wielokulturowo\u015bci (Polacy, Bia\u0142orusini, Tatarzy, \u017bydzi, Litwini, Niemcy) oraz trudnej historii XX wieku (podw\u00f3jna okupacja \u2013 radziecka i niemiecka, Holokaust, Powstanie w getcie bia\u0142ostockim, wysiedlenia).<\/p>\n<div>Podlasie to wyj\u0105tkowy mikrokosmos, w kt\u00f3rym \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 w\u0105tki wielokulturowo\u015bci (Polacy, Bia\u0142orusini, Tatarzy, \u017bydzi, Litwini, Niemcy) oraz trudnej historii XX wieku (podw\u00f3jna okupacja \u2013 radziecka i niemiecka, Holokaust, Powstanie w getcie bia\u0142ostockim, wysiedlenia).<\/div>\n<div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>Dzie\u0144 1: Bia\u0142ystok \u2013 Wielokulturowy \u201eTygiel\u201d i korzenie Esperanto<\/div>\n<div>\n<div>\n<h2>Temat przewodni:<\/h2>\n<p>Wielokulturowy Bia\u0142ystok prze\u0142omu XIX\/XX wieku i idea uniwersalnego j\u0119zyka<\/p>\n<div>\n<h2>Program:<\/h2>\n<ul>\n<li>Spacer \u015acie\u017ck\u0105 Esperanto i Wielokulturowo\u015bci: Poznajemy Bia\u0142ystok jako miasto na pograniczu kultur, w kt\u00f3rym wychowa\u0142 si\u0119 Ludwik Zamenhof. Zamenhof stworzy\u0142 j\u0119zyk esperanto, widz\u0105c, \u017ce brak wsp\u00f3lnego j\u0119zyka rodzi uprzedzenia i konflikty mi\u0119dzy Polakami, Rosjanami, \u017bydami i Niemcami. <\/li>\n<li>Pa\u0142ac Branickich: Pa\u0142ac Branickich w Bia\u0142ymstoku \u2013 zwany \u201ePolskim Wersalem\u201d. Przedstawienie historii Rzeczypospolitej Obojga Narod\u00f3w jako pa\u0144stwa wielonarodowego. <\/li>\n<li>Warsztat integracyjny dla m\u0142odzie\u017cy: \u201eCzy j\u0119zyk uniwersalny m\u00f3g\u0142 zapobiec wojnom?\u201d \u2013 dyskusja o to\u017csamo\u015bci, komunikacji i uprzedzeniach dawniej i dzi\u015b.<\/li>\n<\/ul>\n<h1>Dzie\u0144 2: Bia\u0142ystok \u2013 \u017bydowskie Dziedzictwo, Okupacja i Trudna Pami\u0119\u0107<\/h1>\n<h2>Temat przewodni:<\/h2>\n<p>Tragedia bia\u0142ostockich \u017byd\u00f3w: od dynamicznej spo\u0142eczno\u015bci do Holokaustu i oporu.<\/p>\n<h2>Programme<\/h2>\n<ul>\n<li><strong>\u015acie\u017cka Dziedzictwa \u017bydowskiego w Bia\u0142ymstoku:<\/strong>\n<ul>\n<li>Pomnik Wielkiej Synagogi: Miejsce, gdzie 27 czerwca 1941 r. po wkroczeniu wojsk niemieckich (Einsatzgruppen\/Polizeibataillon 309) spalono \u017cywcem oko\u0142o 800\u20131000 \u017byd\u00f3w:<\/li>\n<li>Teren by\u0142ego Getta Bia\u0142ostockiego: Przej\u015bcie ulicami dawnego getta, pomnik Powstania w Getcie Bia\u0142ostockim (sierpie\u0144 1943 r. \u2013 drugie najwi\u0119ksze powstanie w getcie po warszawskim).<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>Muzeum Pami\u0119ci Sybiru: Muzeum Pami\u0119ci Sybiru \u2013 wybitna, nowoczesna plac\u00f3wka ukazuj\u0105ca losy obywateli polskich (Polak\u00f3w, \u017byd\u00f3w, Bia\u0142orusin\u00f3w) deportowanych w g\u0142\u0105b ZSRR przez re\u017cim stalinowski (1940\u20131941). Doskona\u0142y punkt do dyskusji o dw\u00f3ch totalitaryzmach (III Rzesza i ZSRR). <\/li>\n<\/ul>\n<h1>Dzie\u0144 3: Tykocin i \u0141opuchowo \u2013 Historia Miasteczka i Tragedia w Lesie<\/h1>\n<h2>Temat przewodni<\/h2>\n<p>The shtetl and mass extermination in the field (Holocaust by Bullets).<\/p>\n<h2>Programme<\/h2>\n<ul>\n<li>Przejazd do Tykocina: Zwiedzanie dawnego \u017cydowskiego miasteczka (sztetl).\n<ul>\n<li>Wielka Synagoga w Tykocinie: Jedna z najlepiej zachowanych barokowych synagog w Polsce. Przedstawienie \u017cycia religijnego i codziennego \u017cydowskiej spo\u0142eczno\u015bci przed 1939 r. <\/li>\n<li>Cmentarz \u017bydowski w Tykocinie: Najstarszy zachowany kirkut na Podlasiu.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>Las \u0141opuchowski: Wyjazd do pobliskiego lasu ko\u0142o \u0141opuchowa. W sierpniu 1941 r. niemieckie oddzia\u0142y SS i policji rozstrzela\u0142y tam niemal ca\u0142\u0105 \u017cydowsk\u0105 populacj\u0119 Tykocina (ok. 1400\u20132000 os\u00f3b). <\/li>\n<li>Cicha refleksja \/ Ceremonia Pami\u0119ci: Wsp\u00f3lne zapalenie zniczy lub z\u0142o\u017cenie kamieni pami\u0119ci na le\u015bnych mogi\u0142ach.<\/li>\n<\/ul>\n<h1>Dzie\u0144 4: Supra\u015bl i Kopna G\u00f3ra \u2013 Prawos\u0142awie, To\u017csamo\u015b\u0107 Bia\u0142oruska i Walka o Wolno\u015b\u0107<\/h1>\n<h2>Theme<\/h2>\n<p>Duchowo\u015b\u0107 wschodu i zrywy niepodleg\u0142o\u015bciowe XIX wieku.<\/p>\n<h2>Program:<\/h2>\n<ul>\n<li><strong>Przejazd do Supra\u015bla:<\/strong>\n<ul>\n<li>Monaster Zwiastowania NMP w Supra\u015blu: G\u0142\u00f3wny o\u015brodek prawos\u0142awia na Podlasiu. Cerkiew obronna i wprowadzenie do historii Chrze\u015bcija\u0144stwa Wschodniego. <\/li>\n<li>Muzeum Ikon w Supra\u015blu: Interaktywna wystawa ukazuj\u0105ca sztuk\u0119 sakraln\u0105 i teologi\u0119 ikony.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><strong>Przejazd do Kopnej G\u00f3ry:<\/strong>\n<ul>\n<li>Cmentarz Powsta\u0144c\u00f3w Styczniowych z 1863 r., Arboretum oraz Rezerwat Pokazowy \u017bubra: Om\u00f3wienie walki z carsk\u0105 Rosj\u0105 oraz poj\u0119cia \u201eZa nasz\u0105 i wasz\u0105 wolno\u015b\u0107\u201d. M\u0142odzie\u017c dowiaduje si\u0119 o geopolitycznym po\u0142o\u017ceniu Polski mi\u0119dzy Rosj\u0105 a Niemcami na przestrzeni wiek\u00f3w.z <\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h1>Dzie\u0144 5: Szlak Tatarski \u2013 Bohoniki i Kruszyniany<\/h1>\n<h2>Temat przewodni:<\/h2>\n<p>Islam na Podlasiu \u2013 wieki pokojowego wsp\u00f3\u0142istnienia.<\/p>\n<h2>Program:<\/h2>\n<ul>\n<li><strong>Wyjazd do wsi Bohoniki i Kruszyniany:<\/strong>\n<ul>\n<li>Meczet w Bohonikach oraz Drewniany Meczet w Kruszynianach: Unikalne drewniane meczety polskich Tatar\u00f3w, osadzonych na tych ziemiach przez kr\u00f3la Jana III Sobieskiego w XVII wieku.<\/li>\n<li>Mizary (Muzu\u0142ma\u0144skie cmentarze): Poznanie tradycji pogrzebowych i unikalnej kultury tatarskiej.<\/li>\n<li>Spotkanie z przewodnikiem tatarskim: Lekcja na temat asymilacji, patriotyzmu polskich muzu\u0142man\u00f3w (s\u0142u\u017cba w wojsku polskim) i tolerancji religijnej.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>Obiad edukacyjny: Degustacja kuchni tatarskiej (pierekaczewnik, czebureki) w Kruszynianach.<\/li>\n<\/ul>\n<h1>Dzie\u0144 6: Wsp\u00f3\u0142czesna Polityka i Pogranicze \u2013 Hajn\u00f3wka \/ Puszcza Bia\u0142owieska \/ Krynki<\/h1>\n<p><em>[Ten punkt raczej stacjonarnie z uwagi na zablokowane doj\u015bcie do granicy]<\/em><\/p>\n<h2>Temat przewodni<\/h2>\n<p>Granica Unii Europejskiej, mniejszo\u015bci narodowe i ekologia jako polityka.<\/p>\n<h2>Program:<\/h2>\n<ul>\n<li>Krynki: Dawne miasteczko wielokulturowe (\u017bydzi, Polacy, Bia\u0142orusini). Zniszczone synagogi i cmentarz \u017cydowski. <\/li>\n<li>Dyskusja na temat wsp\u00f3\u0142czesnego pogranicza: Om\u00f3wienie kwestii granicy UE\/Bia\u0142oru\u015b, kryzysu migracyjnego oraz obecnej sytuacji geopolitycznej na wschodniej flance NATO (dostosowane do poziomu 16-latk\u00f3w).<\/li>\n<li>Alternatywa edukacyjna: Wizyta w Puszczy Bia\u0142owieskiej \u2013 om\u00f3wienie ochrony przyrody ponad granicami pa\u0144stwowymi.<\/li>\n<\/ul>\n<h1>Dzie\u0144 7: Podsumowanie, Ewaluacja i Wsp\u00f3lny Projekt uczniowski<\/h1>\n<h2>Temat przewodni<\/h2>\n<p>Co wynika z tej historii dla wsp\u00f3\u0142czesnej Europy?<\/p>\n<h2>Program:<\/h2>\n<ul>\n<li><strong>Warsztaty ewaluacyjne (podzia\u0142 na mieszane grupy polsko-niemieckie):<\/strong>\n<ul>\n<li>Przygotowanie prezentacji \/ miniprojekt\u00f3w (plakaty, podcasty, materia\u0142y wideo) na temat: \u201eLekcje z Podlasia: Tolerancja, Pami\u0119\u0107 i Odpowiedzialno\u015b\u0107\u201d.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>Wsp\u00f3lny panel dyskusyjny: Jak radzi\u0107 sobie z trudn\u0105 histori\u0105 i budowa\u0107 wsp\u00f3ln\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107 w Europie bez uprzedze\u0144.<\/li>\n<li><strong>Zako\u0144czenie i po\u017cegnanie.<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<h1>Porady metodyczne dla organizator\u00f3w wymiany<\/h1>\n<ol>\n<li>Poj\u0119cie Erinnerungskultur (Kultury Pami\u0119ci): M\u0142odzie\u017c niemiecka od ma\u0142ego ma w szkole edukacj\u0119 o nazizmie, ale wizyta w miejscach takich jak Las \u0141opuchowski czy spalona Wielka Synagoga w Bia\u0142ymstoku przenosi abstrakcyjn\u0105 wiedz\u0119 w konkretny wymiar przestrzenny i emocjonalny.<\/li>\n<li>Dwuj\u0119zyczne materia\u0142y i przygotowanie: Przed przyjazdem warto przekaza\u0107 niemieckiej szkole kr\u00f3tki skrypt o specyfice Podlasia (wielokulturowo\u015b\u0107 + dwukrotna zmiana okupant\u00f3w 1939\u20131941).<\/li>\n<li>Mieszane zespo\u0142y robocze: Pytania do dyskusji po zwiedzaniu warto stawia\u0107 w grupach polsko-niemieckich, co prze\u0142amuje bariery i buduje wi\u0119zi mi\u0119dzy m\u0142odzie\u017c\u0105.<\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Podlasie Podlasie to wyj\u0105tkowy mikrokosmos, w kt\u00f3rym \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 w\u0105tki wielokulturowo\u015bci (Polacy, Bia\u0142orusini, Tatarzy, \u017bydzi, Litwini, Niemcy) oraz trudnej historii XX wieku (podw\u00f3jna okupacja \u2013 radziecka i niemiecka, Holokaust, Powstanie w getcie bia\u0142ostockim, wysiedlenia). Podlasie to wyj\u0105tkowy mikrokosmos, w kt\u00f3rym \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 w\u0105tki wielokulturowo\u015bci (Polacy, Bia\u0142orusini, Tatarzy, \u017bydzi, Litwini, Niemcy) oraz trudnej historii XX wieku [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":107,"featured_media":0,"parent":5698,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"class_list":["post-6376","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pb.edu.pl\/mint\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/6376","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pb.edu.pl\/mint\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/pb.edu.pl\/mint\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pb.edu.pl\/mint\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/107"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pb.edu.pl\/mint\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6376"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/pb.edu.pl\/mint\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/6376\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7009,"href":"https:\/\/pb.edu.pl\/mint\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/6376\/revisions\/7009"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pb.edu.pl\/mint\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/5698"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pb.edu.pl\/mint\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6376"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}