Nauka

 

• Narzędzia sztucznej inteligencji mogą wspierać pracę naukową w zakresie:
  • wyszukiwania i streszczania literatury,
  • tworzenia konspektów artykułów, spisów treści i planów badań,
  • generowania wizualizacji, tabel i wykresów,
  • wspomagania redakcji i korekty językowej tekstu,
  • wstępnej analizy danych i przygotowania danych syntetycznych.
• AI nie może zastępować krytycznego myślenia, interpretacji wyników ani wniosków autora.

• Każde znaczące wykorzystanie AI w pracy naukowej, publikacji, raporcie badawczym czy projekcie grantowym musi być jasno zadeklarowane.
• Deklaracja powinna zawierać:
  • nazwę narzędzia i wersję (lub datę użycia),
  • data użycia,
  • sposób użycia (np. redakcja tekstu, generowanie streszczeń, analiza danych),
  • wskazanie części pracy, w których wykorzystano AI.
• Deklarację należy umieszczać w odpowiednich miejscach: we wstępie, oświadczeniu
  lub – w przypadku prezentacji – na slajdzie otwierającym i końcowym.

• Przegląd literatury – AI może pomagać w streszczeniach i klasyfikacji tekstów, ale autor ma obowiązek samodzielnie sprawdzić cytaty i źródła.
• Hipotezy i plan badań – AI może podsuwać propozycje pytań badawczych czy metod, lecz ostateczne decyzje podejmuje badacz, który odpowiada za ich poprawność i trafność naukową.
• Publikacje naukowe – AI może wspierać redakcję językową, tworzenie konspektów i wizualizacji, ale pełna odpowiedzialność za treść należy do autora.
• Projekty grantowe – AI może wspomóc strukturę i redakcję tekstów aplikacyjnych, lecz treść merytoryczna musi pochodzić od zespołu badawczego.
• Dane syntetyczne – w przypadku korzystania z danych wygenerowanych przez AI należy to wyraźnie zaznaczyć i oddzielić od danych rzeczywistych.

• Streszczenia ogólne materiałów dydaktycznych mogą być wykonywane z pomocą AI bez obowiązku deklaracji, ale gdy AI jest używane do streszczenia wniosków, metodologii lub kluczowych danych – deklaracja jest wymagana.
• Korekta językowa drobnych fragmentów nie wymaga deklaracji, ale jeśli AI znacząco wpływa na styl lub treść – należy ją wskazać.
• Autor ma obowiązek przechowywania zapisów interakcji z narzędziem (promptów i wyników) w przypadku, gdy AI odegrało istotną rolę w przygotowaniu pracy.

• Treści generowane przez AI mogą zawierać błędy, nieaktualne dane lub być „zmyślone” – zawsze muszą być zweryfikowane przez autora.
• Należy zwracać uwagę na prawa autorskie – AI nie zwalnia z obowiązku przestrzegania regulacji prawnych i licencyjnych.

• Autor publikacji, raportu czy projektu ponosi pełną odpowiedzialność za treść – niezależnie od stopnia wsparcia AI.
• Ukrywanie użycia AI jest naruszeniem zasad uczciwości naukowej.
• Interpretacja wyników, formułowanie wniosków i decyzje badawcze zawsze należą do człowieka.