{"id":1078,"date":"2025-10-24T13:38:26","date_gmt":"2025-10-24T11:38:26","guid":{"rendered":"https:\/\/pb.edu.pl\/across\/?p=1078"},"modified":"2025-10-24T13:52:51","modified_gmt":"2025-10-24T11:52:51","slug":"otwartosc-w-nauce-jako-droga-do-doskonalosci-politechnika-bialostocka-gospodarzem-spotkania-z-prof-maciejem-zyliczem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pb.edu.pl\/across\/otwartosc-w-nauce-jako-droga-do-doskonalosci-politechnika-bialostocka-gospodarzem-spotkania-z-prof-maciejem-zyliczem\/","title":{"rendered":"Otwarto\u015b\u0107 w nauce jako droga do doskona\u0142o\u015bci. Politechnika Bia\u0142ostocka gospodarzem spotkania z prof. Maciejem \u017byliczem"},"content":{"rendered":"

Jak otwarto\u015b\u0107 wp\u0142ywa na jako\u015b\u0107 bada\u0144 naukowych? Jakie s\u0105 granice dost\u0119pno\u015bci wiedzy i gdzie ko\u0144czy si\u0119 naukowa przejrzysto\u015b\u0107, a zaczyna odpowiedzialno\u015b\u0107? O tym rozmawiano 23 pa\u017adziernika 2025 roku w Politechnice Bia\u0142ostockiej podczas spotkania w ramach Tygodnia Otwarto\u015bci w Nauce (Open Science Week)<\/strong>.<\/p>\n

Go\u015bciem uczelni by\u0142 prof. Maciej \u017bylicz<\/strong>, biolog molekularny, prezes Fundacji na rzecz Nauki Polskiej w latach 2005\u20132025<\/strong>, kt\u00f3ry wyg\u0142osi\u0142 wyk\u0142ad \u201eOpen Science stimulates scientific excellence?\u201d<\/em>. W dyskusji uczestniczy\u0142 tak\u017ce prof. Marek Dru\u017cd\u017cel<\/strong> z Wydzia\u0142u Informatyki PB \u2013 ekspert w dziedzinie sztucznej inteligencji i system\u00f3w wspomagania decyzji. Spotkanie prowadzi\u0142 prof. Krzysztof Kurzyd\u0142owski<\/strong>, dyrektor Instytutu In\u017cynierii Mechanicznej PB.<\/p>\n

<\/div>\n
Otwarta nauka \u2013 szansa i wyzwanie<\/div>\n

Prof. \u017bylicz rozpocz\u0105\u0142 od definicji: otwarta nauka to ruch, kt\u00f3ry ma uczyni\u0107 badania transparentnymi, dost\u0119pnymi i mo\u017cliwymi do ponownego wykorzystania<\/strong> przez innych naukowc\u00f3w i spo\u0142ecze\u0144stwo. \u2013 Nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce to kierunek, w kt\u00f3rym musimy pod\u0105\u017ca\u0107. Ale trzeba to robi\u0107 m\u0105drze, bo \u0142atwo wpa\u015b\u0107 w pu\u0142apk\u0119 pozornej otwarto\u015bci<\/strong> \u2013 zaznaczy\u0142.<\/p>\n

Podkre\u015bli\u0142, \u017ce kluczowym elementem otwartej nauki jest reproduktywno\u015b\u0107 wynik\u00f3w<\/strong>, czyli mo\u017cliwo\u015b\u0107 potwierdzenia eksperyment\u00f3w przez niezale\u017cne zespo\u0142y badawcze. \u2013 Je\u015bli wyniki bada\u0144 nie s\u0105 powtarzalne, spo\u0142ecze\u0144stwo przestaje wierzy\u0107 nauce. Musimy dba\u0107 o wiarygodno\u015b\u0107, bo to ona buduje zaufanie i finansowanie<\/strong> \u2013 m\u00f3wi\u0142 profesor.<\/p>\n

Peer review i prawdziwa doskona\u0142o\u015b\u0107 naukowa<\/div>\n

W du\u017cej cz\u0119\u015bci wyst\u0105pienia prof. \u017bylicz odni\u00f3s\u0142 si\u0119 do systemu recenzji naukowej, kt\u00f3ry uzna\u0142 za niezast\u0105piony element jako\u015bci bada\u0144<\/strong>. \u2013 Recenzowanie prac jest jak demokracja \u2013 niedoskona\u0142e, ale nie wymy\u015blono lepszego systemu<\/strong> \u2013 zauwa\u017cy\u0142. Doda\u0142 jednak, \u017ce system wymaga sta\u0142ej kontroli, unikania konflikt\u00f3w interes\u00f3w i wybierania rzetelnych recenzent\u00f3w.<\/p>\n

Profesor wyja\u015bni\u0142 te\u017c, \u017ce doskona\u0142o\u015b\u0107 naukowa<\/strong> to co\u015b wi\u0119cej ni\u017c liczba publikacji. \u2013 Nie chodzi o setki artyku\u0142\u00f3w, ale o kilka najlepszych osi\u0105gni\u0119\u0107, kt\u00f3re rzeczywi\u015bcie wnosz\u0105 co\u015b nowego. W Fundacji na rzecz Nauki Polskiej oceniamy pi\u0119\u0107, maksymalnie dziesi\u0119\u0107 kluczowych prac \u2013 te, kt\u00f3re pokazuj\u0105 prawdziw\u0105 warto\u015b\u0107 badacza<\/strong> \u2013 m\u00f3wi\u0142.<\/p>\n

Wskaza\u0142, \u017ce punktacja i presti\u017c czasopisma nie mog\u0105 zast\u0119powa\u0107 jako\u015bci<\/strong>. \u2013 Nie mo\u017cna uto\u017csamia\u0107 warto\u015bci bada\u0144 z nazw\u0105 czasopisma. Tylko 2\u20133 procent publikacji w najbardziej znanych periodykach to rzeczywi\u015bcie prace prze\u0142omowe. Nauka potrzebuje odwagi, nie powielania schemat\u00f3w<\/strong> \u2013 podkre\u015bli\u0142.<\/p>\n

Wsp\u00f3\u0142praca i zaufanie spo\u0142eczne<\/div>\n

Zdaniem prof. \u017bylicza, Europa traci naukow\u0105 pozycj\u0119 na rzecz Chin i USA<\/strong>, bo za ma\u0142o inwestuje w badania i zbyt d\u0142ugo utrzymuje skomplikowane systemy finansowania. \u2013 Musimy przekona\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwo, \u017ce nauka jest potrzebna i \u017ce pieni\u0105dze na badania to inwestycja w przysz\u0142o\u015b\u0107. Inaczej zawsze b\u0119dziemy na ko\u0144cu rankingu<\/strong> \u2013 ostrzeg\u0142.<\/p>\n

Wed\u0142ug niego jednym z rozwi\u0105za\u0144 mo\u017ce by\u0107 po\u0142\u0105czenie finansowania grantowego z bezpo\u015brednim wsparciem instytucji naukowych. \u2013 Po\u0142owa \u015brodk\u00f3w powinna trafia\u0107 do uczelni, a po\u0142owa przez system grantowy. Tylko wtedy naukowcy b\u0119d\u0105 mieli wolno\u015b\u0107 i warunki do tworzenia nowych idei<\/strong> \u2013 m\u00f3wi\u0142.<\/p>\n

Dyskusja: jako\u015b\u0107, interdyscyplinarno\u015b\u0107, komercjalizacja<\/div>\n

W dalszej cz\u0119\u015bci spotkania prof. Marek Dru\u017cd\u017cel<\/strong> podkre\u015bli\u0142, \u017ce otwarto\u015b\u0107 nauki nie mo\u017ce oznacza\u0107 rezygnacji z jako\u015bci<\/strong>. \u2013 Nie chodzi o tysi\u0105ce publikacji, ale o kilka prac, kt\u00f3re zmieniaj\u0105 spos\u00f3b my\u015blenia. Najlepsze odkrycia powstaj\u0105 na styku dyscyplin \u2013 tam, gdzie spotykaj\u0105 si\u0119 matematycy, informatycy i biolodzy<\/strong> \u2013 powiedzia\u0142.<\/p>\n

Zwr\u00f3ci\u0142 te\u017c uwag\u0119 na potrzeb\u0119 zachowania r\u00f3wnowagi mi\u0119dzy otwarto\u015bci\u0105 a ochron\u0105 dorobku intelektualnego. \u2013 Udost\u0119pniajmy wyniki bada\u0144, ale nie zawsze od razu surowe dane czy kody \u017ar\u00f3d\u0142owe \u2013 ich opracowanie to cz\u0119sto lata pracy<\/strong> \u2013 wyja\u015bni\u0142, odnosz\u0105c si\u0119 do w\u0142asnych do\u015bwiadcze\u0144 z komercjalizacj\u0105 oprogramowania naukowego.<\/p>\n

Polska nauka w dialogu ze \u015bwiatem<\/div>\n

Na zako\u0144czenie prof. Krzysztof Kurzyd\u0142owski<\/strong> podkre\u015bli\u0142, \u017ce otwarta nauka wymaga przede wszystkim wsp\u00f3\u0142pracy mi\u0119dzynarodowej<\/strong>. \u2013 To najskuteczniejszy spos\u00f3b na podnoszenie jako\u015bci bada\u0144 i zwi\u0119kszanie ich oddzia\u0142ywania. Nauka rozwija si\u0119 tam, gdzie jest dialog i zaufanie<\/strong> \u2013 zaznaczy\u0142.<\/p>\nngg_shortcode_0_placeholder\n

Spotkanie odby\u0142o si\u0119 w ramach Tygodnia Otwarto\u015bci w Nauce (Open Science Week)<\/strong> \u2013 wsp\u00f3lnej inicjatywy uczelni tworz\u0105cych Europejski Uniwersytet ACROSS<\/strong>, kt\u00f3rego partnerem jest Politechnika Bia\u0142ostocka<\/strong>. Wydarzenie zgromadzi\u0142o przedstawicieli \u015brodowisk akademickich z Polski i zagranicy.<\/p>\n

Transmisj\u0119 wydarzenia zrealizowa\u0142a Platon TV<\/strong> na oficjalnym kanale YouTube Politechniki Bia\u0142ostockiej<\/a>.<\/p>\n

(aj)
\n <\/p>\n

\n

Project: 101177485-Across-ERASMUS-EDU-2024-EUR-UNIV<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jak otwarto\u015b\u0107 wp\u0142ywa na jako\u015b\u0107 bada\u0144 naukowych?<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1079,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1078","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bez-kategorii"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pb.edu.pl\/across\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1078","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pb.edu.pl\/across\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pb.edu.pl\/across\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pb.edu.pl\/across\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pb.edu.pl\/across\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1078"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/pb.edu.pl\/across\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1078\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pb.edu.pl\/across\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1079"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pb.edu.pl\/across\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1078"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pb.edu.pl\/across\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1078"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pb.edu.pl\/across\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1078"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}